Ինչպես մեղմել ձգվածքները. տնային խնամք և պրոցեդուրաներ
Հղիությունից, քաշի փոփոխությունից կամ պատանեկան արագ աճից հետո նկատել եք գծեր որովայնի, ազդրերի կամ կրծքի վրա և ուզում եք հասկանալ՝ հնարավո՞ր է դրանք վերացնել։ Ձգվածքի հետքերը սպիի տեսակ են․ ոչ մի քսուք կամ միջամտություն չի կարող երաշխավորել դրանց ամբողջական անհետացումը։ Ժամանակի ընթացքում դրանք հաճախ ինքնուրույն բացանում են, իսկ բուժումը երբեմն պակաս տեսանելի է դարձնում, հատկապես նոր առաջացած հետքերը։ Ընտրությունը կախված է գույնից, վաղեմությունից, տեղից, մաշկի առանձնահատկություններից ու նրանից, թե որքան կարևոր է արդյունքը ձեզ համար։
Եթե ձեզ հարմար է ապրել այդ հետքերով, դրանք բուժելու կարիք չկա։ Եթե ուզում եք նվազեցնել գունային տարբերությունը կամ անհարթությունը, նախ համոզվեք, որ դրանք սովորական ստրիաներ են, ապա հստակեցրեք նպատակը՝ քորը մեղմե՞լ, գույնը նվազեցնե՞լ, թե՞ աշխատել խորացած ռելիեֆի հետ։ Սրանք երեք առանձին խնդիրներ են, և «վերացնում ենք բոլոր ձգվածքները» գովազդային խոստումը չի լուծում դրանք։
Ինչո՞ւ են որոշ գծեր կարմիր, իսկ մյուսները՝ սպիտակ։
Ստրիաներն առաջանում են մաշկի համեմատաբար արագ ձգման կամ ծավալի փոփոխության ժամանակ, երբ խախտվում է դերմայի՝ մաշկի հենարանային շերտի մանրաթելերի կառուցվածքը։ Դեր կարող են ունենալ ժառանգական նախատրամադրվածությունը, հորմոնային գործոնները, աճը, հղիությունը, քաշի կամ մկանային զանգվածի փոփոխությունը։ Ուժեղ կորտիկոստերոիդների երկարատև օգտագործումն էլ կարող է նպաստել դրանց։ Դրանց առաջանալը չի նշանակում, թե դուք վատ եք խնամել ձեր մարմինը։
Նոր ստրիաները կարող են լինել վարդագույն, կարմիր, մանուշակագույն կամ մուգ շագանակագույն՝ կախված մաշկի գույնից։ Երբեմն դրանք փոքր-ինչ բարձր են ու քոր են գալիս։ Հետագայում սովորաբար բացանում են և կարող են թեթևակի խորացած դառնալ․ այդ անհարթությունը սպիական փոփոխություն է, ոչ թե կեղտ կամ ջրազրկում։ Հին սպիտակ ստրիաներն արտաքին որոշ միջոցներին ավելի թույլ են արձագանքում, քան թարմերը։ Նույնիսկ բացանալուց հետո գծերը կարող են շոշափելի մնալ։
| Ինչպիսի հետքեր են | Ինչ կարելի է ողջամտորեն սպասել | Ինչը հիշել |
|---|---|---|
| Նոր կարմիր, վարդագույն կամ մանուշակագույն հետքեր | Գույնը ժամանակի ընթացքում կարող է թուլանալ․ որոշ տեղային միջոցներ կամ բժշկական մեթոդներ կարող են արագացնել տեսքի բարելավումը | Անհետացումը երաշխավորված չէ, և սա հղիության ընթացքում ռետինոիդ սկսելու պատճառ չէ |
| Հին բաց, սպիտակ կամ արծաթագույն հետքեր | Բժշկական միջամտությունները երբեմն փոխում են ռելիեֆն ու գունային հակադրությունը | Քսուքները սովորաբար քիչ են ազդում ձևավորված սպիի վրա․ արդյունքը անհատական է |
| Չոր ու քոր եկող գծեր | Նուրբ խոնավեցնող խնամքը կարող է մեղմել անհարմարությունը | Քորը վերացնելը սպին չի վերացնում․ ուժեղ բորբոքման դեպքում զննում է պետք |
Ո՞ր տնային միջոցներն իսկապես իմաստ ունեն։
Սովորական խոնավեցնող քսուքը օգտակար է չորության կամ քորի դեպքում, բայց չի վերականգնում սպիի վնասված կառուցվածքը։ Կակաոյի, ձիթապտղի և նուշի յուղերը, E վիտամինը և այլ լայնորեն գովազդվող տնային միջոցները ուսումնասիրված դեպքերում չեն ցուցադրել ստրիաների հեռացման կամ կանխման համոզիչ արդյունավետություն։ Կարելի է օգտագործել ձեզ հաճելի, չգրգռող պարզ միջոց, բայց ոչ սպիտակ գծերը ամբողջությամբ վերացնելու հույսով։ Ինքնամերսումը չպետք է ցավ կամ մաշկի վնասում պատճառի։
Որոշ ուսումնասիրություններում հիալուրոնաթթվով առանձին պատրաստուկներն ու դեղատոմսով տրվող տրետինոինը բարելավել են նոր ստրիաների տեսքը։ Սա չի նշանակում նույն արդյունքը հին սպիների համար և չի արդարացնում ուժեղ ռետինոիդի ինքնուրույն գնումը։ Տրետինոինը կարող է առաջացնել չորություն և գրգռում, ու պետք է գնահատել հակացուցումները։ Հղիության ընթացքում ռետինոիդներ չեն օգտագործում, իսկ կրծքով կերակրելիս ստրիաների համար ցանկացած միջոց ընտրեք բժշկի հետ, հատկապես կրծքի մոտ կիրառելու դեպքում։ Ավելի բարձր խտությունը պարտադիր չէ, որ ավելի լավ արդյունք տա։
Արևայրուքը չի «ներկում» ձգվածքի հետքերը միատեսակ․ սպիական հատվածները կարող են այլ կերպ մգանալ և ավելի տեսանելի դառնալ։ Ինքնաարևայրուքի միջոցը կարող է ժամանակավորապես քողարկել գծերը, բայց չի բուժում դրանք։ Արևի տակ բաց մնացող հատվածների ուլտրամանուշակագույն պաշտպանությունն օգնում է կանխել լրացուցիչ վնասը․ մի փորձեք արևայրուքով հավասարեցնել սպիի գույնը։ Քողարկելը անձնական գեղագիտական ընտրություն է, ոչ բժշկական պարտավորություն։
Օգնո՞ւմ են լազերն ու միկրոասեղային միջամտությունները։
Մաշկաբանը կարող է քննարկել լազերները, միկրոասեղային մեթոդը (մաշկի վերահսկվող ծակումը բարակ ասեղներով), այլ սարքային ազդեցություններն ու դրանց համակցությունները։ Դրանց նպատակը սպիական հյուսվածքի տեսքը փոխելն է, ոչ թե ստրիաների լիովին վերացումը երաշխավորելը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ որոշ մարդկանց մոտ գույնն ու ռելիեֆը կարող են բարելավվել, սակայն մեթոդները դժվար է համեմատել․ տարբերվում են հետքերի տեսակը, մարմնի հատվածը, մաշկի ֆոտոտիպը, սարքի պարամետրերն ու արդյունքի գնահատման չափանիշները։ 2024 և 2026 թվականների համակարգված վերանայումները չեն հաստատել բուժման մեկ համընդհանուր լավագույն տարբերակ։ 2026 թվականին հրապարակված վերանայման համար գրականության որոնումը ներառել է մինչև 2024 թվականը ներառյալ կատարված ուսումնասիրությունները։
Նոր կարմիր գծերի դեպքում հիմնական նպատակը հաճախ գույնն է, հին սպիտակների դեպքում՝ անհարթությունը։ Ուստի բոլորին նույն լազերը խորհուրդ տալը համոզիչ չէ։ Ինտենսիվ միջամտությունը կարող է ուղեկցվել ցավոտությամբ, կարմրությամբ, այտուցով, կեղևիկներով, պիգմենտացիայի փոփոխությամբ և ավելի հազվադեպ՝ սպիացմամբ։ Ավելի մուգ ֆոտոտիպերի ու հետբորբոքային բծերի հակման դեպքում տեխնոլոգիան ու պարամետրերը պետք է ընտրել անհատապես։ Բարելավումը կարող է աստիճանաբար երևալ, երբեմն անհրաժեշտ է մի քանի միջամտություն, բայց առանց զննման անհնար է պատասխանատու կերպով խոստանալ հստակ քանակ։
Երբ ասեղները հասնում են մաշկի կենդանի շերտերին, միկրոասեղային պրոցեդուրան բժշկական միջամտություն է։ ԱՄՆ FDA-ն զգուշացնում է վարակի, արյունահոսության, պիգմենտացիայի փոփոխությունների և այլ անցանկալի ազդեցությունների մասին․ ԱՄՆ-ում սարքերը թույլատրվում են կոնկրետ ցուցումների և մարմնի հատվածների համար, ոչ թե բոլոր սարքերը ինքնաբերաբար՝ հենց ձգվածքների բուժման համար։ Ռադիոհաճախական միկրոասեղային մեթոդների որոշ կիրառումների ժամանակ հաղորդվել են նաև ծանր այրվածքներ ու սպիներ։ Մի օգտագործեք տանը խորը ներթափանցող ասեղավոր գլաններ․ տնային պայմանները վնասումը անվտանգ չեն դարձնում։
Ինչպե՞ս որոշել՝ արժե՞ արդյոք ծախսն ու ապաքինումը։
Նախ սահմանեք առաջնահերթությունը։ Եթե անհանգստացնում է թարմ գծերի գույնը, մասնագետը կարող է առաջարկել հետևել փոփոխություններին կամ քննարկել անոթային երանգին ուղղված բուժումը։ Եթե խնդիրը հին սպիտակ հետքերի խորացած ռելիեֆն է, մոտեցումն այլ է․ երբեմն հնարավոր է մասնակի հարթեցում, բայց որոշ գծեր հավանաբար կմնան։ Եթե հետքերը մեծ մակերես են զբաղեցնում, մի քանի գոտու բուժման ընդհանուր ծախսն ու անհարմարությունը կարող են գերազանցել համեստ օգուտը։ Որոշում մի կայացրեք միայն մի քանի կատարյալ «հետո» լուսանկարների հիման վրա։
«Մինչև» և «հետո» լուսանկարներում պահանջեք նույն լուսավորությունը, տեսանկյունը, դիրքն ու առանց մշակման կադրերը։ Կարևոր է նաև հասկանալ, թե որքան ժամանակ է անցել միջամտությունից․ սկզբնական կարմրությունը կարող է թաքցնել ռելիեֆը, իսկ առջևից ուղղված լույսը՝ հարթեցնել անհարթությունները։ Եթե կան համաձայնությամբ արված լուսանկարներ, խնդրեք նման մաշկի գույնով ու նման ստրիաներով մարդկանց օրինակներ։ Լուսանկարների բացակայությունն ինքնին վատ աշխատանքի ապացույց չէ, բայց առանց սահմանափակումների բացատրության 100% վերացման խոստումը զգուշացման պատճառ է։
Որքա՞ն ժամանակ ապաքինումը տեսանելի կլինի ուրիշներին։
Պարզ մակերեսային խնամքից հետո սոցիալական դադար կարող է պետք չլինել։ Լազերից կամ միկրոասեղային միջամտությունից հետո բուժված մաշկը կարող է կարմրել, այտուցվել, թեփոտվել կամ փոքր կեղևիկներ ունենալ, շարժման կամ հագուստի շփման ժամանակ՝ զգայուն լինել։ Ռեակցիան մեծապես կախված է մեթոդից և ինտենսիվությունից։ Մի վստահեք «կարելի է անմիջապես լողափ գնալ» ընդհանուր խոսքին․ բժիշկը պետք է կոնկրետ գոտու համար նշի արևի, շփման, լողավազանի, տաք միջավայրի և մարզումների սահմանափակումները։
Եթե առաջիկա օրերին ունեք արձակուրդ, բաց զգեստ, մարզում կամ լուսանկարահանում, ճշտեք՝ արդյո՞ք հետքերը դեռ տեսանելի կլինեն և արևը չի՞ մեծացնի բծերի վտանգը։ Աշխատանքի գնալ կարողանալը նույնը չէ, ինչ բուժված որովայնը կամ ազդրերը ցույց տալու պատրաստ լինելը։ Միջամտությունից հետո ուժեղ ցավը, աճող տաքությունն ու կարմրությունը, թարախը, ջերմությունը, մեծ բշտերը կամ մաշկի արագ վատացումը պահանջում են բժշկի գնահատում՝ առանց հերթական այցին սպասելու։ Մի պոկեք կեղևիկները և մի փորձեք թթուներով արագացնել ապաքինումը։
Ե՞րբ է ավելի ճիշտ նախ դիմել բժշկի, ոչ թե կոսմետոլոգի։
Հղիությունից կամ քաշի փոփոխությունից հետո սովորական ստրիաները հիմնականում անվնաս են։ Բայց եթե լայն մանուշակագույն գծերն արագ հայտնվել են առանց ակնհայտ պատճառի, և միաժամանակ կա իրանի անսովոր քաշի աճ, մկանային թուլություն, հեշտ առաջացող կապտուկներ կամ այլ նոր ախտանիշներ, դիմեք ընտանեկան բժշկի կամ էնդոկրինոլոգի՝ հորմոնային պատճառը, օրինակ՝ Քուշինգի համախտանիշը, ստուգելու համար։ Նշանակված կորտիկոստերոիդները ինքնուրույն մի դադարեցրեք։ Եթե «ձգվածքները» իրականում քորով ցան, բորբոքված օջախներ կամ ցավոտ գծեր են, պետք է նաև ճշտել ախտորոշումը։
Հղիությունը կամ կրծքով կերակրումը, վերքերի վատ ապաքինումը, կելոիդային սպիների հակումն ու ակտիվ վարակները, արյան մակարդման վրա ազդող դեղերը և վերջերս արևայրուք ստացած մաշկը փոխում են միջամտության անվտանգության գնահատումը։ Հղիության ընթացքում կամընտիր սարքային միջամտությունները ավելի լավ է հետաձգել․ կոնկրետ մեթոդի համար անհրաժեշտ է անհատական բժշկական գնահատում։ Բժշկին հայտնեք նշանակված ռետինոիդների ու մնացած դեղերի մասին և առանց նշանակման մի ընդհատեք բուժումը։
Ի՞նչ հարցնել բուժման կուրսին համաձայնելուց առաջ։
- «Սրանք նոր, թե՞ հասուն ստրիաներ են, և ո՞ր հատկանիշն եք փոխելու՝ գույնը, խորությունը, թե լայնությունը»։
- «Ինչո՞ւ է մեթոդը համապատասխանում մաշկիս ֆոտոտիպին ու մարմնի այս մասին․ կա՞ն նման հետքերի հետազոտություններ»։
- «Ի՞նչ տարբերակներ կան՝ պարզապես հետևելուց մինչև միջամտություն, և ի՞նչը կմնա անփոփոխ»։
- «Ո՞ր անցանկալի ազդեցությունները, տեսանելի հետքերն ու պիգմենտացիայի ռիսկերը կարող են լինել ինձ մոտ, և ինչպե՞ս եք կառավարում բարդությունները»։
- «Պե՞տք են կրկնակի այցեր, որքա՞ն է բուժման ընդհանուր ծավալն ու ծախսը, ի՞նչ է ներառում առաջարկը»։
- «Կարո՞ղ եմ հետաձգել մինչև կրծքով կերակրման, արձակուրդի կամ քաշի կայունացման ավարտը»։
Հավանական ու մեղմ նպատակը սովորական լույսի տակ ստրիաների գույնի տարբերությունն ու տեսանելիությունը նվազեցնելն է, եթե դա իսկապես կարևոր է ձեզ համար։ Եթե արդյունքն անորոշ է, մակերեսը՝ մեծ, կամ ապաքինումը չի տեղավորվում ձեր կյանքի մեջ, բուժումից հրաժարվելը նույնքան ողջամիտ է, որքան այն քննարկելը։ Ո՛չ քսուքը, ո՛չ սարքը, ո՛չ ուրիշների լուսանկարները չպետք է մաշկի բնական առանձնահատկությունը դարձնեն պարտադիր բժշկական խնդիր։
Լրացուցիչ հարցեր
Կարո՞ղ են ձգվածքի հետքեր առաջանալ տղամարդկանց մոտ։
Այո՛։ Դրանք կապված չեն միայն հղիության հետ․ պատանեկության աճը, քաշի փոփոխությունն ու մկանների արագ զարգացումը կարող են պատճառ լինել ցանկացած սեռի մարդու մոտ։
Ապագայում երեխա ունենալու ցանկությունն ազդո՞ւմ է բուժման ընտրության վրա։
Հետագա հղիությունը կարող է կրկին փոխել մաշկի ծավալը և առաջացնել նոր ստրիաներ՝ անկախ արդեն կատարված բուժումից։ Եթե հղիություն եք պլանավորում մոտ ապագայում, քննարկեք ոչ անհրաժեշտ միջամտությունների և սահմանափակումներով միջոցների հետաձգումը։





