Մանդելաթթվային պիլինգն ամռանը. կարելի՞ է և երբ հետաձգել

Դուք ցանկանում եք մաշկը թարմացնել արձակուրդից կամ ամառային հանդիպումներից առաջ և լսել եք, թե նշային պիլինգը կարելի է անել «ամբողջ տարին»։ Ամառն ինքնին բացարձակ հակացուցում չէ մակերեսային նշաթթվային պիլինգի համար, բայց արևի տակ այն անվերապահորեն անվտանգ համարել չի կարելի։ Եթե մոտ օրերին նախատեսում եք լողափ, լեռնագնացություն, երկար զբոսանք առանց ստվերի, արևայրուք, կամ մաշկն արդեն արևայրուքից վնասված է, ավելի խելամիտ է հետաձգել միջամտությունը։ Եթե հնարավոր է խուսափել ուժեղ արևից, մաշկը հանգիստ է, իսկ մասնագետն առաջարկում է իսկապես մակերեսային տարբերակ և լուսապաշտպանության հստակ պլան, կարելի է անհատապես քննարկել այն։

Կարևորը ոչ թե ամիսն է, այլ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունը, արդեն ստացած արևայրուքը, մուգ բծերի առաջացման հակվածությունը, մաշկի պաշտպանիչ շերտի վիճակը, թթվի բանաձևը և առաջիկա շաբաթների ապրելակերպը։ Միայն «նշային» անվանումը բավարար չէ. պետք է իմանալ խտությունը, թթվայնությունը ( pH ), մաշկի վրա թողնելու ժամանակը և շերտերի քանակը։ Նույն թթվով երկու միջամտությունը կարող են շատ տարբեր ուժգնություն ունենալ։

Ճի՞շտ է, որ նշաթթուն չի բարձրացնում արևի հանդեպ զգայունությունը

Այդ պնդումը չափազանց միանշանակ է։ Նշաթթուն ալֆա-հիդրօքսիթթու է՝ AHA ։ ԱՄՆ FDA-ի՝ AHA պարունակող կոսմետիկ միջոցների վերաբերյալ ուղեցույցում նշվում է, որ օգտագործման ընթացքում և դադարեցնելուց մինչև մեկ շաբաթ հետո մաշկը կարող է ավելի զգայուն լինել ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների հանդեպ։ Սակայն հիմքում ընկած ուսումնասիրությունները հիմնականում վերաբերել են գլիկոլաթթվին, կաթնաթթվին և կանոնավոր օգտագործվող միջոցներին, ոչ թե ցանկացած մեկանգամյա մասնագիտական նշային պիլինգի։ Սա չի նշանակում, որ յուրաքանչյուր նշային պիլինգի դեպքում հաստատված են յոթ «վտանգավոր օր»։ Բայց «ամռանը լիովին անվտանգ է» խոստումն էլ գիտական հիմք չունի։

Քիմիական շերտազատումից հետո մաշկը կարող է ժամանակավորապես գրգռված լինել։ Այդ վիճակում արևայրուքը հատկապես անցանկալի է, իսկ բորբոքումը կարող է առաջացնել հետբորբոքային հիպերպիգմենտացիա՝ նոր կամ ավելի մուգ բծեր։ Ավելի մուգ ֆոտոտիպի և ակնեից, քերծվածքներից կամ նախորդ պիլինգներից հետո բծեր ունեցած մարդկանց համար անհրաժեշտ է ավելի զգույշ ընտրություն։ Տեսանելի թեփոտման բացակայությունը արևայրուք ստանալու թույլտվություն չէ։

Մյուս կողմից՝ ամառը բոլոր մակերեսային պիլինգները նույնքան ռիսկային չի դարձնում։ Շատ մեղմ միջամտության և արևից հետևողական խուսափելու պայմաններում ռիսկը որոշ մարդկանց համար կարող է ընդունելի լինել։ Սակայն դա պետք է որոշի համապատասխան որակավորում ունեցող մասնագետը՝ մաշկը զննելուց հետո, ոչ թե գովազդային «սեզոնային օրացույցը»։

Արագ կողմնորոշում․ կատարել, հետաձգել, թե նախ այցելել մաշկաբանի

«Կարելի է» չի նշանակում «պետք է»։ Եթե նպատակը պարզապես արձակուրդին մի փոքր ավելի հարթ մաշկ ունենալն է, իսկ մեկնումը մոտ է, մեղմ տնային խնամքն ու ճիշտ արևապաշտպանությունը կարող են ավելի լավ ծառայել ձեր նպատակին, քան նոր միջամտությունը՝ անհայտ անձնական արձագանքով։

Որքա՞ն ժամանակ թողնել մինչև ուղևորությունը, հարսանիքը կամ լուսանկարահանումը

Մաշկաբանության ամերիկյան ակադեմիան ամենաթեթև պիլինգների համար նշում է մոտ 1–7 օր ապաքինման միջակայք։ Կարմրության անցնելուց հետո մանր թեփոտումը կարող է շարունակվել ևս մի քանի օր։ Սա պիլինգների խմբի ընդհանուր նկարագրությունն է, ոչ թե կոնկրետ նշաթթվային բանաձևի ճշգրիտ ժամկետը։ Գրգռումը կարող է երկար տևել, իսկ ձեր արձագանքը նախապես հայտնի չէ։ Ուստի կարևոր իրադարձությունից մեկ-երկու օր առաջ առաջին անգամ պիլինգ փորձելը լավ գաղափար չէ։

Արձակուրդի համար կարևոր է ոչ միայն այն օրը, երբ դեմքն այլևս չի թեփոտվում։ Պետք է հասկանալ՝ հնարավոր կլինի՞ մաշկը պաշտպանել լողափում, ջրում, բաց նավակում կամ ակտիվ սպորտի ընթացքում։ Արևապաշտպան քսուքը հեռանում է քրտինքով, ջրով և սրբիչով. առավոտյան մեկ անգամ քսելը ամբողջ օրվա պաշտպանություն չէ։ Չկա համընդհանուր գիտական կանոն՝ «ծով գնալուց N օր առաջ արեք, և ամեն ինչ անվտանգ կլինի»։ Բժշկին ասեք մեկնելու հստակ օրը, զբաղմունքները և արևի սպասվող ազդեցությունը։ Եթե պաշտպանությունն իրատեսական չէ, միջամտությունը թողեք հանգստից հետո։

Մտածեք նաև սոցիալական հարմարավետության մասին։ Մակերեսային պիլինգի օրը երբեմն կարելի է համակարգչով աշխատել, բայց կարմրությունը, քթի շուրջ չոր հատվածները կամ տոնային քսուքի տակ ընդգծված անհարթությունները կարող են խանգարել լուսանկարվելիս կամ հանդիպումների ժամանակ։ «Կարող եմ տնից դուրս գալ» և «տոնին ուզում եմ սովորական տեսք ունենալ» նույն բանը չեն։ Ժամանակի պաշար պահեք ավելի երկար արձագանքի համար և ուժեղ կարմրությունը մի ծածկեք խիտ շպարով՝ առանց մասնագետի համաձայնության։

Առաջին օրերին ի՞նչ է զգացվում, և ինչպե՞ս խնամել մաշկը

Քսելու ընթացքում հնարավոր են ծակծկոց, տաքություն կամ թույլ այրոցի զգացում։ Եթե ցավը ուժեղ է կամ արագ սաստկանում է, անմիջապես ասեք մասնագետին. արդյունքի համար ցավին դիմանալ պետք չէ։ Հետո կարող են լինել թեթև կարմրություն, ձգվածություն, չորություն, իսկ երբեմն՝ ընդհանրապես առանց տեսանելի թեփուկների։ Միայն թեփոտմամբ հնարավոր չէ դատել միջամտության ճիշտ լինելու մասին։

Ապաքինման խնամքը պահեք պարզ. օգտագործեք մեղմ մաքրող միջոց և մասնագետի առաջարկած խոնավեցնող քսուք։ Մի ավելացրեք սկրաբ, թթուներ, ռետինոիդներ, խոզանակներ, ուժեղ դիմակներ կամ սպիրտով միջոցներ՝ շերտազատումն արագացնելու համար։ Ակտիվ միջոցներին վերադառնալու հերթականությունն ու դադարը կախված են մաշկի արձագանքից և ձեր բուժումից։ Եթե ակնեի դեղեր եք ստանում, ինքնուրույն մի դադարեցրեք. փոփոխությունները համաձայնեցրեք դրանք նշանակած բժշկի հետ։

Մի պոկեք թեփուկները և մի շփեք դեմքը սրբիչով։ Մինչ մասնագետի թույլտվությունը խուսափեք շոգեբաղնիքից, տաք միջամտություններից և ուժեղ քրտնարտադրությամբ ծանր մարզումից. ջերմությունն ու շփումը կարող են ուժեղացնել գրգռումը։ Առանձին ճշտեք՝ երբ կարելի է լողալ ծովում կամ լողավազանում և շպարվել։ Պատասխանը տարբեր է՝ կախված պիլինգի խորությունից։ Եթե մաշկը վնասված է կամ թրջվում է, այն կոսմետիկ միջոցներով քողարկել պետք չէ։

Գործնականում ի՞նչ է նշանակում ամառային արևապաշտպանություն

Բաց մաշկի համար մաշկաբանները խորհուրդ են տալիս լայն սպեկտրի, ջրակայուն SPF 30 կամ ավելի բարձր պաշտպանություն՝ ստվերի, լայնեզր գլխարկի և ուղիղ արևի տակ ժամանակը սահմանափակելու հետ միասին։ Դրսում միջոցը սովորաբար պետք է նորից քսել մոտ յուրաքանչյուր երկու ժամը մեկ , ինչպես նաև լողալուց կամ ուժեղ քրտնելուց հետո՝ ըստ պիտակի։ Ոչ մի քսուք երկարատև արևայրուքը անվտանգ չի դարձնում։ Մուգ բծերի հակվածության դեպքում երկաթի օքսիդներ պարունակող գունավոր արևապաշտպանը կարող է լրացուցիչ պաշտպանել նաև տեսանելի լույսից, որը ևս նպաստում է բծերի մգացմանը։

Պիլինգից հետո կարևոր է նաև քսելու հարմարավետությունը։ Եթե սովորական SPF-ն այրում կամ ծակծկում է, պարզապես մի համբերեք. հարցրեք մասնագետին տվյալ պահին մաշկին համապատասխան այլընտրանքի մասին։ Մինչ հատվածի ապաքինումը առաջնահերթ է հնարավորինս խուսափել արևից և հետևել անհատական ցուցումներին։ Ամպամած երկինքը զրոյական ուլտրամանուշակագույն ազդեցություն չի նշանակում։

Երևանի արևոտ ամառային փողոցներում հիմնական հարցը պարզ է. կարո՞ղ եք հիմնականում ստվերով քայլել, նորից քսել պաշտպանությունը և չնստել ուղիղ արևի տակ։ Եթե անկեղծ պատասխանը «հավանաբար ոչ» է, նոր միջամտությամբ մաշկի դիմացկունությունը ստուգելու կարիք չկա։ Հետաձգումը չի նշանակում հրաժարվել ձեր մաշկի խնամքից։

Իսկ եթե պիլինգը պետք է պզուկների կամ բծերի համա՞ր

Նպատակն ավելի կարևոր է, քան եղանակը։ Թեթև կամ միջին ակնեի դեպքում մակերեսային թթուները երբեմն կարող են լրացնել բուժումը, բայց չեն փոխարինում ախտորոշումն ու հիմնական թերապիան։ Նշաթթվային և սալիցիլաթթվային պիլինգների փոքր համեմատական ուսումնասիրությունում մի քանի սեանսից հետո երկու խմբում էլ բարելավում է եղել, սակայն 2018 թվականին հրապարակված՝ ակնեի պիլինգների պատահականացված հետազոտությունների համակարգային վերանայումը բավարար բարձրորակ հիմք չի տվել որևէ թթու անվերապահորեն լավագույնը համարելու համար։ Բորբոքային պզուկների դեպքում քննարկեք ձեր ամենօրյա միջոցները՝ գրգռող բաղադրիչները չկուտակելու համար։

Մուգ հետքերը կարող են լինել պզուկից հետո, մելազմայից, արևային լենտիգոյից կամ կասկածելի պիգմենտային գոյացությունից․ դրանք նույնը չեն։ Մելազմայի դեպքում արևը և տեսանելի լույսը կարող են նպաստել կրկնությանը, իսկ պիլինգից առաջացած բորբոքումը՝ վատթարացնել վիճակը։ Մի փորձեք թթվով հեռացնել խալը կամ նոր, փոփոխվող բիծը. նախ այն պետք է զննի մաշկաբանը։ Համառ պիգմենտացիան երբեմն պահանջում է երկարաժամկետ մոտեցում, որտեղ լուսապաշտպանությունն ու արտաքին դեղերը մեկ միջամտությունից կարևոր են։

Եթե գլխավոր խնդիրը ակնեի խոր սպիներն են կամ արտահայտված կնճիռները, թեթև նշաթթվային պիլինգը կարող է չտալ սպասված արդյունք տարվա ցանկացած եղանակին։ Ավելի լավ է ազնվորեն քննարկել մեթոդի սահմանները, քան ամռանը ուժեղացնել թթուն՝ արագ արդյունք ստանալու հույսով։ Լուսանկարների գնահատման մասին կարդացեք «Նշային պիլինգ՝ առաջ և հետո» նյութում։

Ո՞ր անհատական հանգամանքներն են փոխում որոշումը

Մասնագետին հայտնեք՝ ունեցե՞լ եք շրթունքների հերպես, վերքից հետո մուգ բծեր, անսովոր սպիներ, ալերգիկ արձագանքներ, նախորդ պիլինգներ, լազերային միջամտություններ կամ ակտիվ բորբոքային մաշկային հիվանդություն։ Թվարկեք նշանակված և առանց դեղատոմսի բոլոր դեղերը, ներառյալ այժմ կամ նախկինում օգտագործած իզոտրետինոինը, արտաքին ռետինոիդները և հակաակնե միջոցները։ ASDS-ի 2017 թվականի փորձագիտական համաձայնության համաձայն՝ բավարար ապացույցներ չկան իզոտրետինոինից հետո հենց մակերեսային պիլինգները պարտադիր հետաձգելու համար։ Սակայն դա բոլոր խորությունների կամ բանաձևերի թույլտվություն չէ. որոշումն անհատական է, ոչ թե ընդհանուր «մեկ տարի արգելք» կանոնով։ Առանց բժշկի դեղերը մի դադարեցրեք։

Հղիության և կրծքով կերակրման դեպքում անհրաժեշտ է առանձին գնահատել անհրաժեշտությունը, կոնկրետ բաղադրությունը և անվտանգության վերաբերյալ տվյալները։ Բժշկական անհրաժեշտություն չունեցող կոսմետիկ միջամտությունը հաճախ ավելի խելամիտ է հետաձգել։ Այդ հարցը ներկայացված է «Նշային պիլինգ հղիության ընթացքում» թեմայում. այս հոդվածը հղիության դեպքում ինքնաբերաբար թույլտվություն չի տալիս։

Նույնիսկ առողջ մաշկի դեպքում հնարավոր են երկարատև կարմրություն, այրվածք, գույնի փոփոխություն, վարակ և հազվադեպ՝ սպի։ Ուժեղացող ցավը, բշտիկները, թարախը, թրջվող մակերեսը, արագ տարածվող բորբոքումը կամ ջերմությունը բժշկի հետ կապվելու պատճառ են։ Ծանր այրվածքի կամ աչքի վնասման դեպքում անհրաժեշտ է անհետաձգելի օգնություն։ Բարձր խտության մասնագիտական պիլինգները տանը ինքնուրույն մի կիրառեք. ԱՄՆ FDA-ն զգուշացնում է առանց պատրաստված մասնագետի հսկողության ծանր այրվածքների ու սպիների մասին։ Դա ԱՄՆ կարգավորողի նախազգուշացումն է, ոչ թե Հայաստանում կոնկրետ պատրաստուկի գրանցման վերաբերյալ պնդում։ Եթե թթուն անմիջապես ընկել է աչքի մեջ, իսկույն ողողեք այն մաքուր հոսող ջրով առնվազն 20 րոպե և շտապ դիմեք բժշկական օգնության․ մի սպասեք, մինչև տեսողությունը վատանա։

Ինչպե՞ս կազմել ողջամիտ, ավելի անվտանգ պլան

• Նշեք ուղևորության ճշգրիտ օրերն ու հանգստի ձևը՝ լողափ, լեռներ, լողավազան, քաղաքային զբոսանք կամ հիմնականում փակ տարածքում աշխատանք։
• Հարցրեք կոնկրետ պատրաստուկը, նախատեսվող խորությունը և թե ինչու այն համապատասխանում է ձեր ֆոտոտիպին ու մաշկին։
• Ճշտեք սպասվող արձագանքները, վտանգավոր նշաններն ու ում կարելի է գրել երեկոյան կամ հանգստյան օրը։
• Ստուգեք SPF-ի և ընթացիկ խնամքի համատեղելիությունը. հարցրեք՝ երբ կարելի է մարզվել, գնալ սաունա, լողալ և շպարվել։
• Քննարկեք այլընտրանքը՝ այժմ մեղմ խնամք, իսկ պիլինգը՝ ավելի քիչ արևոտ ժամանակահատվածում։

Եզրակացություն. ամռանը նշային պիլինգը ոչ ինքնաբերաբար «այո» է, ոչ էլ «ոչ»։ Կարևոր է՝ արդյոք մաշկը հարմար է և հնարավո՞ր է ապաքինվել առանց արևայրուքի ու ավելորդ գրգռման։ Եթե դրա համար ստիպված եք փոխել ամբողջ արձակուրդը կամ վտանգել մուգ բծի առաջացումը, հետաձգումը կարող է լինել լավագույն էսթետիկ որոշումը։