Գլխամաշկի փսորիազ. ինչպես հասկանալ և ինչով են բուժում թիթեղները

Եթե մազերը սանրելուց հետո ուսերին խոշոր, բաց գույնի թեփուկներ են մնում, իսկ մազերի տակ շոշափվում են հաստացած, քոր եկող օջախներ, գուցե ցանկանաք պարզապես «ուժեղ շամպուն» ընտրել։ Սակայն գլխամաշկի պսորիազի դեպքում միայն շամպունը հաճախ բավարար չէ։ Կարևոր է նվազեցնել բորբոքումն ու վահանիկների հաստությունը՝ չվնասելով մաշկն ու մազերը։ Պսորիազը սովորաբար ընթանում է սրացումների և մեղմացումների հերթագայությամբ․ այն կարելի է վերահսկել, բայց մեկ բուժումից հետո ընդմիշտ անհետանալը երաշխավորել հնարավոր չէ։ Ընտրությունը կախված է ոչ թե նրանից, թե շրջապատը որքան է նկատում թեփուկները, այլ ախտորոշումից, տարածվածությունից, քորից, մաշկի վիճակից և բուժման արդյունքից։

Ինչպե՞ս հասկանալ՝ արդյոք դա կարող է պսորիազ լինել

Պսորիազի ժամանակ իմունային համակարգով պայմանավորված բորբոքումն արագացնում է մաշկի բջիջների նորացումը։ Առաջանում են կարմրած կամ ձեր մաշկի երանգից այլ կերպ տարբերվող հատվածներ՝ հաստ, չոր թեփուկներով։ Դրանք կարող են լինել ականջի հետևի փոքր օջախ, ճակատի մազագիծ, ծոծրակ կամ գրեթե ամբողջ գլխամաշկը։ Վահանիկը երբեմն տարածվում է մազագծից դուրս։ Մուգ մաշկի վրա փոփոխությունը կարող է լինել ոչ թե վառ կարմիր, այլ մանուշակագույն կամ ավելի մուգ․ համացանցային լուսանկարով ախտորոշելն անվստահելի է։

Քորը կարող է լինել թեթև կամ խանգարել քունը։ Քերծելուց հետո երբեմն առաջանում են ցավոտ ճաքեր ու արյունահոսություն։ Պսորիազը վարակիչ չէ․ այն չի փոխանցվում սանրով, սրբիչով կամ հպումով։ Սա կարևոր է նաև վարսավիրի հետ շփվելիս․ ձեր գլխամաշկի վիճակի համար արդարանալու կարիք չկա։ Սակայն նման թեփուկներ առաջանում են նաև այլ հիվանդությունների դեպքում, և միայն արտաքին տեսքով ինքնուրույն ստերոիդային դեղ սկսելն անվտանգ չէ։

Նայեք նաև արմունկներին, ծնկներին, ականջների հետևին և եղունգներին։ Եղունգների մանր փոսիկները կամ մարմնի այլ հատվածների հաստ վահանիկները կարող են օգնել մաշկաբանին։ Անպայման նշեք հոդերի ցավը, կարկամությունը կամ այտուցը, հատկապես առավոտյան․ երբեմն պետք է գնահատել պսորիատիկ արթրիտի հնարավորությունը։ Սա չի նշանակում, որ գլխամաշկի թեփուկներ ունեցող յուրաքանչյուր կին ունի հոդային հիվանդություն։

Թեփ, սեբորեային դերմատիտ, թե՞ պսորիազ․ ինչու է տարբերությունը կարևոր

Պսորիազն ու սեբորեային դերմատիտը կարող են համատեղվել․ խառը պատկերի համար բժիշկները երբեմն օգտագործում են «սեբոպսորիազ» բառը։ Աղյուսակը օգնում է հարցեր ձևակերպել, ոչ թե ինքնուրույն ախտորոշում անել։ Եթե հիմնական խնդիրը յուղոտ թեփուկներն ու հաճախ կրկնվող թեփն են՝ առանց հստակ վահանիկների, ավելի օգտակար կլինի սեբորեային դերմատիտի և թեփի առանձին նյութը, քան ամեն ինչ պսորիազ համարելը։ Եթե թեփուկներին միանում են մազերի կլոր նոսրացած օջախներ և կոտրված մազեր, կարևոր է բացառել գլխամաշկի սնկային վարակը․ սովորական հակաթեփային շամպունը բավարար չէ, սովորաբար անհրաժեշտ է բժշկի նշանակած բերանային հակասնկային դեղ։ Մինչև ախտորոշումը հստակեցնելը ինքնուրույն մի սկսեք ուժեղ ստերոիդ կիրառել․ սնկային վարակի դեպքում այն կարող է վատթարացնել վիճակը։

Ո՞ր միջոցներն են իրականում բուժում վահանիկները

Հաստատված գլխամաշկի պսորիազի դեպքում մաշկաբանը հաճախ սկսում է տեղային կորտիկոստերոիդից՝ մաշկին քսվող հակաբորբոքային դեղից։ Կան լուծույթներ, փրփուրներ, գելեր և բուժական շամպուններ։ Դեղաձևը կարևոր է․ խիտ քսուքը երկար մազերի մեջ կարող է անհարմար լինել, մինչդեռ հեղուկը հեշտ է հասցնել օջախին։ NICE-ի ուղեցույցում նշվում է ուժեղ տեղային կորտիկոստերոիդի օգտագործում՝ օրական մեկ անգամ, առավելագույնը չորս շաբաթ, ապա արդյունքի վերագնահատում։ Սա բժշկական ուղեցույցի օրինակ է, ոչ թե կոնկրետ դեղ ինքնուրույն գնելու կամ նշանակելու հրահանգ։

Եթե մի քանի շաբաթ անց վահանիկները պահպանվում են, բժիշկը նախ ստուգում է՝ դեղը հասնո՞ւմ է մաշկին, հաստ թեփուկները չե՞ն խանգարում, ձևը հարմարավե՞տ է։ Հետո հնարավոր է փոխել դեղաձևը, զգուշորեն փափկեցնել թեփուկները կամ կիրառել կորտիկոստերոիդի և վիտամին D-ի նմանակի, օրինակ՝ կալցիպոտրիոլի համակցություն, կամ ընտրել այլ սխեմա։ Վիտամին D-ի նմանակներն ազդում են բորբոքման և թեփուկների առաջացման վրա, բայց կարող են գրգռել զգայուն տեղերը։ Գլխամաշկի սխեման առանց խորհրդի մի կիրառեք կոպերին, դեմքին կամ ականջների շրջանում․ այնտեղ մաշկն ու տանելիությունն այլ են։

Կարևոր սահմանափակում․ ուժեղ ստերոիդների երկարատև, անընդմեջ և չվերահսկվող օգտագործումը կարող է բարակեցնել մաշկը և այլ անցանկալի ազդեցություններ առաջացնել։ Ժամանակավոր լավացումից հետո կուրսն ինքնուրույն երկարացնելը ճիշտ չէ։ Եթե միջոցը ծակծկում է, ուժեղացնում կարմրությունը կամ անսովոր գրգռում է առաջացնում, տեղեկացրեք բժշկին, ոչ թե ավելացրեք քանակը։ Հղիության, կրծքով կերակրման, երեխաների բուժման կամ մի քանի դեղերի համատեղ օգտագործման դեպքում ընտրությունն անհատական է․ դեղերն ու տևողությունը կարող են տարբերվել։

Ի՞նչ անել, եթե թեփուկները հաստ կեղև են կազմում

Բուժական միջոցը պետք է հասնի մաշկին, ոչ թե մնա մազերի կամ թեփուկների վրա։ Էմոլիենտները՝ մաշկը փափկեցնող միջոցները, յուղերը կամ սալիցիլաթթու պարունակող պատրաստուկները երբեմն օգնում են զգուշորեն թուլացնել հաստ շերտերը։ Սա օժանդակ քայլ է, ոչ թե ինքնին բորբոքման բուժում։ Պետք է համաձայնեցնել դրա անհրաժեշտությունն ու համապատասխան խտությունը, հատկապես եթե մաշկը գրգռված է, ճաքած, կամ դուք հղի եք։

Մի պոկեք վահանիկները եղունգներով, մետաղական սանրով կամ կոշտ սկրաբով։ Ուժեղ հեռացումը միկրովնասվածքներ է պատճառում, սրում բորբոքումը և կարող է մազեր պոկել։ Ավելի լավ է մազերը բաժանել բաժուկների, նշանակված միջոցը կիրառել ըստ ցուցումների, պահել նախատեսված ժամանակն ու լվանալ առանց ուժեղ քսելու։ Եթե ծոծրակին հասնելը դժվար է, հարցրեք հարմար կիրառիչի կամ վստահելի մարդու օգնության մասին․ անհնարին խնամքի սխեման արդյունավետ չի լինի։

Խեժ պարունակող միջոցները երբեմն թեթևացնում են թեփոտումը, բայց կարող են ուժեղ հոտ ունենալ, ներկել բաց կամ ներկած մազերը և գրգռել մաշկը։ Սովորական հակասնկային շամպունը կարող է օգնել ուղեկցող սեբորեայի դեպքում, սակայն չի փոխարինում արտահայտված պսորիատիկ վահանիկների հակաբորբոքային բուժմանը։ Դիմակները, սրահային պիլինգներն ու «գլխամաշկի դետոքսը» համարժեք բուժում չեն։

Ի՞նչն է տեսանելի լինելու բուժման ընթացքում կամ կարևոր միջոցառումից առաջ

Լուծույթից բաժուկները կարող են ժամանակավորապես թաց թվալ, փրփուրը՝ մի քիչ կպցնել մազերը, իսկ փափկեցնող յուղը՝ մինչև լվանալը յուղոտ հետք թողնել։ Առաջին օրերին թեփուկները դեռ կարող են թափվել։ Սա պարտադիր բուժման ձախողում չէ․ բորբոքումն ու հաստ շերտերը միաժամանակ չեն նվազում։ Աշխատանքի կամ լուսանկարների համար բժշկի հետ կարելի է քննարկել երեկոյան կիրառումը կամ այլ հարմար ժամ, բայց սանրվածքի պատճառով բուժական չափաբաժինը փոխել պետք չէ։

Սովորական տեղային բուժումից հետո վիրահատական վերականգնում, կարեր կամ պարտադիր սոցիալական մեկուսացում չկա։ Սակայն առօրյայում նկատելի են մուգ հագուստի վրա թեփուկները, մանրակրկիտ լվացման անհրաժեշտությունը, մազագծի մոտ միջոցի հետքերը։ Հնարավոր չէ կանխատեսել օրը, երբ մաշկն ամբողջովին մաքուր կլինի։ NICE-ը մեծահասակների մոտ առաջարկում է նոր տեղային բուժումը սկսելուց մոտ չորս շաբաթ անց գնահատել արդյունքը։ Եթե մի քանի օրից հարսանիք կամ նկարահանում ունեք, ընտրեք նուրբ սանրվածք և հագուստ, այլ ոչ թե նախօրեին ուժով պոկեք վահանիկները։

Ներկումը, քիմիական ուղղումը և ձիգ սանրվածքները բորբոքված մաշկի վրա կարող են ավելացնել անհարմարությունը։ Ավելի լավ է հետաձգել դրանք մինչև լավացում, հատկապես ճաքերի ու ցավի դեպքում։ Բուժական լվացումների միջև նուրբ շամպունը, մազերի երկարությանը կիրառվող կոնդիցիոները և զգուշավոր չորացումը նվազեցնում են հավելյալ վնասը։ Սրբիչով պարզապես թեթև հպեք մազերին՝ ուժեղ մի տրորեք գլխամաշկը։

Եթե մազերը թափվում են, նորի՞ց կաճեն

Սրացման ընթացքում բորբոքումը, քերծվածքները, թեփուկների պոկումը կամ մազերի կոտրվելը կարող են ուժեղացնել մազաթափությունը։ Պսորիազը վերահսկելուց հետո մազերը հաճախ նորից աճում են․ տեսանելի թեփն ինքնին չի ապացուցում մազապարկերի անդառնալի կորուստ։ Բայց ամեն մազաթափություն պսորիազին վերագրել նույնպես չի կարելի։ Ընդհանուր նոսրացումը, հանկարծակի կլոր օջախները կամ աստիճանաբար լայնացող բաժուկը պահանջում են այլ պատճառների, այդ թվում՝ տելոգեն մազաթափության և այլ ալոպեկիաների գնահատում։

Հատկապես կարևոր է չանտեսել հարթ ու փայլուն հատվածները, որտեղ մազապարկերի բացվածքները չեն երևում, կամ մազաթափության օջախի ցավոտ եզրերը։ Սրանք սովորական «թեփի» նշաններ չեն․ անհրաժեշտ է մաշկաբանի զննում։ Մազապարկերի անդառնալի կորստի տարբերությունների ու հետազոտության մասին կարդացեք սպիական ալոպեկիայի նյութում։

Մի սկսեք միաժամանակ մի քանի մազաճի խթանիչ, մերսում և թթվային միջոց․ գրգռման դեպքում պատճառը պարզելը դժվար կլինի։ Ավելի օգտակար է նույն բաժուկները լուսանկարել համանման լույսի տակ, գրանցել վատացման օրը և փոփոխությունները ցույց տալ մասնագետին։ Բուժման արդյունքը մի դատեք սանրի վրա մնացած մեկ մազով կամ չստուգված «առաջ և հետո» նկարներով։

Ե՞րբ են խնամքն ու տեղային միջոցները անբավարար

Եթե ախտահարված են մաշկի մեծ հատվածներ, վահանիկները դժվար են վերահսկվում, խանգարվում են քունն ու առօրյան, կամ կասկած կա հոդերի ախտահարման, բուժումը կարող է չսահմանափակվել գլխամաշկի միջոցներով։ Մաշկաբանը կարող է քննարկել լուսաբուժություն կամ համակարգային դեղեր, այդ թվում՝ իմունային բորբոքման վրա ազդող բուժում։ Ընտրությունը կախված է ընդհանուր ախտորոշումից, նախկին բուժումներից, ուղեկցող հիվանդություններից, հետազոտություններից և հղիության ծրագրերից։ Սա գեղեցկության սրահի գովազդով ընտրվող միջամտություն չէ։

Գլխամաշկի լուսաբուժությունը տեխնիկապես դժվար է, քանի որ մազերը խոչընդոտում են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների հասնելը մաշկին։ Կան հատուկ մեթոդներ, բայց դրանք պահանջում են բժշկական ընտրություն և վերահսկում․ սոլյարիումը անվտանգ փոխարինող չէ։ Համակարգային դեղերի դեպքում անհրաժեշտ են հակացուցումների, վարակների ռիսկի և կոնկրետ դեղից կախված հետագա ստուգումների գնահատում։ Հարցրեք ոչ միայն «որքան ուժեղ է ազդեցությունը», այլև «ինչ հետազոտություններ ու հսկողություն են հետո պետք»։

Տեղային լավացումը չի նշանակում, որ քրոնիկական հիվանդությունը վերջացել է։ Լավ պատասխանի դեպքում բժիշկը կարող է քննարկել պահպանողական սխեման և կրկին դիմելու նշանները։ Ուժեղ ստերոիդն ինքնուրույն և անընդմեջ «կանխարգելման համար» օգտագործել չի կարելի։ Իսկ եթե վահանիկները փոքր են ու չեն անհանգստացնում, թույլատրելի է քննարկել նվազագույն բուժում և հանգիստ դիտարկում՝ պարտադիր չանցնելով ինտենսիվ թերապիայի։

Ո՞ր նշանների դեպքում պետք է ավելի արագ արձագանքել

Պլանային մաշկաբանական այցելություն է պետք կայուն վահանիկների, կրկնվող արյունահոսող ճաքերի, ուժեղ քորի, նկատելի մազաթափության կամ ճիշտ կիրառվող բուժման անարդյունավետության դեպքում։ Արագ դիմեք բժշկական օգնության, եթե ուժեղանում են ցավը, այտուցը, մաշկի տաքությունը, ի հայտ են գալիս թարախ, ջերմություն կամ ընդհանուր վատացում․ պատճառը կարող է լինել վարակ կամ այլ խնդիր, ոչ թե սովորական սրացում։ Մաշկի տարածուն, արտահայտված կարմրությունը և ծանր ինքնազգացողությունը շտապ գնահատման պատճառ են։

Բժշկին պատմեք նաև հոդերի ցավի, այտուցի, առավոտյան կարկամության և եղունգների փոփոխությունների մասին։ Ինքնուրույն արթրիտի տեսակը որոշելու կարիք չկա։ Եթե «պսորիազ» ախտորոշումը դրվել է միայն հեռակա հաղորդագրություններով, իսկ կուրսը չի օգնել, ավելի լավ է անձամբ վերանայել այն։ Երբեմն օգտագործում են դերմատոսկոպիա, իսկ անորոշ դեպքերում՝ մաշկի փոքր նմուշի հետազոտություն։

Ինչպե՞ս պատրաստվել այցին և պահպանել ձեր ընտրության ազատությունը

Գրեք, թե որտեղ են առաջին անգամ հայտնվել վահանիկները, որքան հաճախ են կրկնվել սրացումները, ինչ եք քսել և արդյոք օգնել է։ Բերեք դեղերի անունները և նախկին սրացումների լուսանկարները, եթե այսօր մաշկը հանգիստ է։ Պատմեք մազերի ներկերի հետ աշխատանքի, կոսմետիկ ալերգիայի, դեղերի, հղիության կամ դրա պլանավորման մասին։ Այս տեղեկությունը կարևոր է անվտանգության համար և ամաչելու պատճառ չէ։

Հարցրեք․ «Ինչո՞ւ եք կարծում, որ սա պսորիազ է, ոչ թե սեբորեային դերմատիտ։ Ինչպե՞ս բաժանել մազերը, որ դեղը հասնի մաշկին։ Որքա՞ն է կուրսը, և ի՞նչ անել հետագա սրացման դեպքում։ Ե՞րբ գնահատել արդյունքը։ Ի՞նչ անել ուժեղ այրոցի դեպքում։ Կա՞ն հոդային հիվանդության կամ մազաթափության այլ պատճառի նշաններ»։ Պատասխանները պետք է պարզ լինեն՝ առանց լիակատար ապաքինման երաշխիքի։

Պսորիազը բժշկական բորբոքային հիվանդություն է, ոչ թե գլխամաշկի կոսմետիկ «կեղտոտություն»։ Ոչ պարտադիր սրահային միջամտությունները կարելի է հետաձգել մինչև ախտորոշման հստակեցումը։ Խելամիտ նպատակը ավելի հարմարավետ մաշկն է, պակաս քորը և մազերը խնամելու ազատությունը, ոչ թե ուրիշի կատարյալ սանրվածքի լուսանկարին նմանվելը։