Որովայնի թուլացած մաշկ. պատճառները, խնամքը և տարբերակները

Դուք կռանում եք, նստում կամ բարձրացնում ձեռքերը, և որովայնի վրա բարակ մաշկային ծալք է հայտնվում։ Հղիությունից, քաշի նվազումից կամ պարզապես տարիքի հետ այն կարող է ավելի նկատելի դառնալ, թեև քաշը վաղուց կայուն է։ Պետք չէ դա շփոթել «ավելորդ ճարպի» հետ․ մաշկը, ենթամաշկային հյուսվածքը և որովայնի մկանները տարբեր կերպ են փոխվում։ Որովայնի թուլացած մաշկը հաճախ հյուսվածքների ձգման սովորական հետևանք է, ոչ թե հիվանդություն։ Եթե այն ձեզ անհարմարություն չի պատճառում, բուժումն անհրաժեշտ չէ։

Ի՞նչը կարող է օգնել։ Թեթև թուլության դեպքում ապարատային մեթոդները երբեմն տալիս են չափավոր, աստիճանական ձգվածություն։ Խոնավեցնող քսուքը ժամանակավորապես բարելավում է մակերեսի տեսքն ու զգացողությունը, բայց չի հեռացնում ավելորդ հյուսվածքը։ Մեծ ավելցուկը ֆիզիկապես հեռացնել կարող է վիրահատությունը, հատկապես աբդոմինոպլաստիկան՝ սպիի և վերականգնման գնով։ Երբեմն առաջ ցցված «փորը» կապված է դիաստազի կամ ճողվածքի, ոչ թե մաշկի հետ․ այդ դեպքում նախ պետք է գնահատել որովայնի պատը։

Ինչո՞ւ է որովայնի մաշկը թուլացած թվում․ չորս տարբեր պատճառ

Մաշկում կան կոլագեն և էլաստին՝ թելեր, որոնք ապահովում են ամրությունն ու ձգումից հետո նախկին ձևը վերականգնելու կարողությունը։ Ծավալի մեծ փոփոխությունից հետո այդ կարողությունը երբեմն բավարար չէ։ Ազդում են տարիքը, ժառանգականությունը, արևի ճառագայթումը, ծխելը, ձգվածության տևողությունն ու կորցրած քաշի չափը։ Տարիքով կամ որովայնի չափով մաշկի վերադարձի որևէ հուսալի «տոկոս» հաշվել հնարավոր չէ․ նման հղիությունից հետո երկու կանանց հյուսվածքները կարող են զգալիորեն տարբեր լինել։

Թեթև մանր ծալքերը հիմնականում երևում են կռանալիս կամ մաշկը սեղմելիս․ այն բարակ, կնճռոտ է թվում, բայց կախված մեծ «գոգնոց» չկա։ Զգալի ավելցուկը ձևավորում է ծալք, երբեմն ծածկում է որովայնի ստորին մասը, առաջացնում շփում, խոնավություն և գրգռվածություն։ Ենթամաշկային ճարպը մաշկի տակ փափուկ ծավալ է ավելացնում և բուժման այլ թիրախ է։ Մկանների ու շարակցական հյուսվածքի փոփոխությունները կարող են որովայնը դուրս բերել նույնիսկ քիչ ենթամաշկային ճարպի դեպքում։ Նույն մարդու մոտ կարող են համակցվել բոլոր չորս պատճառները։

Ե՞րբ է ծալքը բժշկական, այլ ոչ թե կոսմետիկ խնդիր

Դիաստազը որովայնի ուղիղ մկանների միջև տարածության մեծացումն է՝ միջին գծի շարակցական հյուսվածքի ձգման պատճառով։ Այն կարող է լինել հղիությունից հետո և արտահայտվել լարվելիս արտափքմամբ, թուլության զգացողությամբ կամ իրանը կառավարելու փոփոխությամբ։ Մաշկի շփումը, մերսումը կամ ճարպի սառեցումը մկանների բաժանումը չեն վերացնում։ Մասնագետը գնահատում է ֆունկցիան և ընտրում վարժությունները․ բարդ ախտանշանների կամ ուղեկցող ճողվածքի դեպքում անհրաժեշտ է առանձին բժշկական մոտեցում։ Տնային ինքնաստուգումը չի փոխարինում ախտորոշմանը։

Ճողվածքը հյուսվածքի դուրս գալն է որովայնի պատի թույլ հատվածով։ Դիմեք բժշկի, եթե պորտի կամ նախկին վիրահատության սպիի մոտ նոր արտափքումը մեծանում է, ցավում, պնդանում կամ նախկինի պես չի անհետանում։ Ուժեղ շարունակվող ցավը, փսխումը, արտափքման վրայի մաշկի գույնի փոփոխությունը կամ գազերի ու կղանքի դուրսբերման անհնարինությունը շտապ օգնության ազդակներ են։ Մինչ զննումը կասկածելի արտափքման վրա կոսմետիկ սարք կիրառել չի կարելի։

Եթե կախված ծալքի տակ հաճախակի առաջանում են շփումից բորբոքում, ցան, ցավոտ ճաքեր, տհաճ հոտ կամ արտադրություն, բժիշկը պետք է գնահատի մաշկը։ Շփումն ու խոնավությունը կարող են գրգռել, բայց հնարավոր է նաև վարակ։ Արագ տարածվող կարմրությունը, մաշկի տաքությունը, ջերմությունը կամ ուժեղ ցավը պահանջում են ավելի հրատապ զննում։ Խոսքը միայն արտաքինի մասին չէ․ կարևոր են շարժվելու հարմարավետությունը, հիգիենան և մաշկի առողջությունը։

Ի՞նչ կարող են փոխել խնամքը, մարզումը և ժամանակը

Կայուն քաշի դեպքում բավարար սնունդը, հնարավորության սահմաններում ուժային մարզումը և առողջության պահպանումը օգնում են մարմնին, բայց չեն վերացնում մաշկի մեծ ավելցուկը։ Խորքային որովայնային մկանների վարժությունները, հատկապես մասնագետի ուղեկցությամբ, կարող են բարելավել դիաստազի դեպքում ֆունկցիան, սակայն մաշկը չեն ձգում։ Եթե քաշը դեռ նվազում է, հաճախ ճիշտ է սպասել կայունացմանը և հետո գնահատել մնացած ավելցուկը։ Ծննդաբերությունից հետո հյուսվածքներն ու մկանների աշխատանքը դեռ փոխվում են, ուստի շտապ կոսմետիկ որոշում պետք չէ։

Խոնավեցնող միջոցները փափկեցնում են մակերեսը և նվազեցնում չորության կամ ձգվածության զգացումը․ դա օգտակար է, նույնիսկ եթե ծալքի չափը չի փոխվում։ Ռետինոիդով քսուքը կարող է մի փոքր բարելավել մաշկի մանր տարիքային փոփոխությունները, բայց կախված ավելցուկը չի «կրճատի»։ Հղիության ընթացքում ռետինոիդներ, այդ թվում՝ ռետինոլ պարունակող կոսմետիկ միջոցներ, մի՛ կիրառեք։ Հղիություն պլանավորելիս կամ կրծքով կերակրելիս մաշկի խնամքը քննարկեք բժշկի հետ։ «Փաթաթումով 10 սանտիմետր մաշկի հեռացման» չհիմնավորված խոստումներին վերաբերվեք քննադատաբար։ Եթե ծալքը քսվում է, նուրբ լվացումը, առանց շփելու լավ չորացնելը և խոնավության նվազեցումը կարող են օգնել․ շարունակվող ցանը պետք է ախտորոշել։

Պարտադիր չէ սիրել ամեն ծալք կամ փորձել այն թաքցնել։ Հստակեցրեք՝ ձեզ ինչն է անհանգստացնում՝ որոշակի լուսավորության տակ հյուսվա՞ծքը, հագուստի տակից երևացող ստորին որովա՞յնը, քայլելիս շփո՞ւմը, թե՞ ծննդաբերությունից հետո փոփոխությունը։ Սրանք տարբեր խնդիրներ են՝ ընդունելի ռիսկի տարբեր սահմաններով։ Եթե ցանկանում եք պարզապես ձեզ լավ զգալ սիրելի հագուստում, աջակցող ներքնազգեստը երբեմն բավարար լուծում է՝ առանց միջամտության։

Կարո՞ղ է ապարատային ձգումը փոխարինել ավելորդ մաշկի հեռացմանը

Ոչ ինվազիվ ձգման մեթոդները, օրինակ՝ ռադիոհաճախական էներգիան կամ կենտրոնացված ուլտրաձայնը, վերահսկվող կերպով տաքացնում են հյուսվածքները։ Նպատակը կոլագենի արձագանքն ու աստիճանական փոփոխությունն է, ոչ թե ավելորդ մաշկի ֆիզիկական կտրումը։ Մաշկաբանության ամերիկյան ակադեմիայի տվյալներով՝ արդյունքներն ընդհանուր առմամբ վիրահատությունից համեստ են, զարգանում են աստիճանաբար և ավելի լավ են փոքր թուլության դեպքում։ Մեծ կախված ծալքի համար աբդոմինոպլաստիկայի չափ արդյունք խոստանալն իրատեսական չէ։

Որոշ մեթոդներ միավորում են միկրոասեղներն ու ռադիոհաճախական էներգիան կամ լազերով մշակում են մաշկի մակերեսը։ Դրանք տարբերվում են վնասման խորությամբ, ապաքինման ժամանակով, այրվածքի, պիգմենտացիայի կամ սպիացման ռիսկով։ Հարցրեք ոչ միայն ապրանքանիշը, այլև ճշգրիտ տեխնոլոգիան, հատվածը, հնարավոր տեսանելի հետքերը և նախապատրաստումը։ Մուգ կամ պիգմենտացիայի հակված մաշկի համար կարևոր են էներգիայի տեսակը և մասնագետի փորձը։ Հղիության, վարակի, բաց վերքի և որոշ հիվանդությունների կամ դեղերի դեպքում միջամտությունը կարող է չհամապատասխանել․ սահմանափակումները կախված են մեթոդից։

Վերականգնումն ինչպե՞ս կերևա շրջապատին

Ոչ ինվազիվ տաքացումից կամ ուլտրաձայնից հետո ոմանք նույն օրը վերադառնում են սովորական կյանքին, բայց կարմրությունը, այտուցը և զգայունությունը կարող են անհարմար դարձնել ամուր գոտին։ Արդյունքը զարգանում է շաբաթների կամ ամիսների ընթացքում․ մի քանի օրից միջոցառման համար ձգման արդյունքը չի հասցնի ձևավորվել։ Ավելի ինտենսիվ միջամտություններից կարող են մնալ կեղևներ, կապտուկներ, ցավ կամ պիգմենտացիայի ժամանակավոր փոփոխություններ։ Ժամկետները կախված են խորությունից, հատվածից, մաշկի ֆոտոտիպից և պարամետրերից։ Արևոտ հանգստի կամ մարզումների առաջ խնդրեք հենց ձեր միջամտության սահմանափակումների պլանը, ոչ թե «զրոյական վերականգնման» խոստում։

Աբդոմինոպլաստիկան բոլորովին այլ մասշտաբի որոշում է։ Ըստ NHS-ի՝ այն կարող է ներառել որովայնի ստորին հատվածի երկար կտրվածք, ավելորդ հյուսվածքի հեռացում և անհրաժեշտության դեպքում որովայնի պատի շտկում։ Հաճախ պետք են սեղմող հագուստ, օգնություն տանը և ծանրաբեռնվածության սահմանափակումներ․ NHS-ը խորհուրդ է տալիս պլանավորել աշխատանքի և մարզման մոտավորապես 4–6 շաբաթ ընդմիջում, թեև մեքենա վարելուն, աշխատանքին ու սպորտին վերադառնալու կոնկրետ ժամկետները որոշում է վիրաբույժը։ Սկզբում լինում են ցավ, այտուց և շարժման դժվարություն, իսկ մշտական սպին ամիսներով փոխվում է։ Նույնիսկ հագուստի տակ վերականգնումն ազդում է տնային գործերի, երեխաների խնամքի և քնի վրա։

Վիրահատական ռիսկերը ներառում են վարակ, հեղուկի կուտակում, վերքի վատ ապաքինում, թրոմբներ, զգայունության փոփոխություն, նկատելի սպի և չբավարարող արդյունք։ Աճող շնչահեղձությունը, կրծքավանդակի ցավը կամ ոտքի հանկարծակի այտուցն ու ցավը պահանջում են շտապ օգնություն․ ջերմության, արագ տարածվող կարմրության կամ վերքից արտադրության դեպքում անհապաղ կապվեք վիրաբուժական թիմի հետ։ Այդ ռիսկերը չընդունելը լիովին բավարար պատճառ է չվիրահատվելու համար, նույնիսկ եթե ծալքը ձեզ դուր չի գալիս։

Ի՞նչ հարցերով խուսափել սխալ միջամտության վրա գումար ծախսելուց

Զննման ժամանակ խնդրեք ցույց տալ, թե ուրվագծի որ մասն է մաշկից, որը՝ ճարպից, և որը՝ մկանային ու շարակցական պատից։ Ի՞նչ կփոխվի կանգնած և նստած դիրքերում, կմնա՞ն ծալքերը, և ինչպե՞ս կհամեմատեն արդյունքը կայուն քաշի դեպքում։ Սարքի առաջարկի դեպքում պարզեք էներգիայի տեսակը, մոդելը, հակացուցումները, հնարավոր սեանսների քանակը, ամբողջական արժեքը, կատարողի որակավորումը և այրվածքի կամ պիգմենտացիայի դեպքում գործելակարգը։ Վիրահատության դեպքում քննարկեք սպիի տեղը, ապագա հղիությունը, ցավազրկումը, թրոմբների կանխարգելումն ու տնային օգնության կազմակերպումը։

«Մինչև/հետո» լուսանկարները պետք է լինեն նույն դիրքով, լույսով և հայտնի հետևման ժամկետով։ Նստած, թուլացած որովայնը գրեթե միշտ կտարբերվի կանգնած ու ներս քաշած որովայնից․ նման համեմատությունը ոչինչ չի ապացուցում։ Եթե ձեզ միջամտություն են առաջարկում միայն հաղորդագրությամբ ուղարկված մեկ լուսանկարով կամ պնդում են, թե մկանները «նորից կբաժանվեն, եթե սարք չօգտագործեք», խնդրեք ապացույց և անկախ կարծիք։ Կարելի է մտածելու ժամանակ վերցնել կամ սահմանափակվել խնամքով․ փափուկ ծալքով լիարժեք ապրելը բնական ընտրություն է։

Կարևոր է նաև կյանքի փուլը։ Եթե պլանավորում եք հղիություն, վերջերս ծննդաբերել եք, ավարտում եք զգալի նիհարելը կամ ապաքինվում եք վիրահատությունից, հետագա փոփոխությունների հավանականությունն ավելի բարձր է։ Ժամկետները քննարկեք բուժող բժշկի հետ․ չկա համընդհանուր օր, երբ մաշկը «պարտավոր է վերադառնալ»։ Ցավի, մշտական գրգռվածության, արտափքման կամ շարժման ու գործառույթի խանգարման դեպքում բժշկական զննումն ավելի օգտակար է, քան կոսմետիկ կուրս գնելը։

Լրացուցիչ հարցեր

Ինչո՞ւ է առավոտյան որովայնս ավելի հարթ, քան երեկոյան

Մարսողությունը, մարմնի դիրքը, հագուստն ու հեղուկի բաշխումն ազդում են ուրվագծի վրա։ Օրական տատանումները չեն նշանակում, որ ավելորդ մաշկի քանակը մեկ օրում փոխվել է։

Ձգվածքի հետքերի յուղը կարո՞ղ է վերացնել ծալքը

Յուղը կարող է մեղմել չորությունը, բայց ավելորդ մաշկը չի հեռացնում։ Ձգվածքի հետքերը դերմայի առանձին փոփոխություններ են՝ այլ պատճառներով ու մոտեցումներով։ ձգվածքի հետքեր

Կարելի՞ է ապարատային ձգում անել հին սպիի վրա

Ոչ ինքնաբերաբար։ Բժիշկը գնահատում է սպիի տարիքը, վիճակը, զգայունությունն ու տեսակը, ինչպես նաև սարքի հրահանգը։ Թարմ կամ ցավոտ սպին պատճառ է կոսմետիկ միջամտությունը հետաձգելու մինչև բժշկական գնահատում։

Աղբյուրներ

• American Academy of Dermatology — Firm sagging skin
• Cleveland Clinic — Diastasis recti
• NHS — Umbilical hernia
• NHS — Tummy tuck / abdominoplasty
• American Society of Plastic Surgeons — Tummy tuck risks
• American Academy of Dermatology — Skin care during pregnancy
• DermNet — Intertrigo (skin-fold inflammation)