Դեմքի սեբորեային դերմատիտ. նշաններ, խնամք և բուժում

Դուք քսում եք քսուք, բայց քթի կողքերին կարմրությունը կրկին հայտնվում է, հոնքերի շրջանում մանր թեփուկներ են երևում, իսկ տոնային միջոցն ընդգծում է շերտազատումը։ Դա կարող է լինել դեմքի սեբորեային դերմատիտ, սակայն քթի շուրջ ամեն թեփոտում այդ ախտորոշումը չէ։ Հաստատված ախտորոշման դեպքում բուժումը սովորաբար ներառում է մաշկի համար հակասնկային միջոց, անհրաժեշտության դեպքում՝ բորբոքման կարճատև վերահսկում, և նուրբ խնամք։ Նպատակն ախտանիշները մեղմելն ու սրացումների հաճախականությունը նվազեցնելն է, ոչ թե ընդմիշտ բուժում խոստանալը։ Քանի դեռ ախտորոշումը հստակ չէ, ագրեսիվ պիլինգներն ու սեփական նախաձեռնությամբ ստերոիդային քսուք կիրառելը կարող են բարդացնել վիճակը։

Ինչ նշաններով կասկածել և ինչի հետ կարելի է շփոթել

Սեբորեային դերմատիտը մաշկի քրոնիկ բորբոքային վիճակ է, որի առաջացման մեջ դեր ունեն, ի թիվս այլ գործոնների, մաշկի արձագանքը նորմայում առկա Malassezia տեսակի խմորասնկերին և անհատական զգայունությունը։ Այն վատ հիգիենայի նշան չէ և սովորաբար վարակիչ հիվանդություն չէ։ Դեմքին բնորոշ տեղերն են քթի կողքերն ու քիթ-շրթունքային ծալքերը, հոնքերն ու միջհոնքային շրջանը, երբեմն՝ ականջների մոտ. միաժամանակ հնարավոր են գլխամաշկի թեփ և շերտազատում։ Թեփուկները կարող են լինել մանր կամ ավելի յուղոտ, քորը՝ հազիվ զգալի կամ շատ անհանգստացնող։ Մաշկի տարբեր երանգների վրա բորբոքված հատվածը կարող է կարմիր, վարդագույն, մանուշակագույն, շագանակագույն կամ պարզապես ավելի մուգ թվալ։

Կարևոր է ամբողջական պատկերը, ոչ թե մեկ նշանը։ Նոր միջոցից հետո հանկարծակի այրոցը կարող է հուշել կոնտակտային դերմատիտ։ Բերանի և քթի շուրջ բշտիկները, հատկապես տեղային ստերոիդներից հետո, կարող են վկայել պերիօրալ դերմատիտի մասին։ Կայուն կարմրությունը՝ կարմրելու նոպաներով և առանձին բորբոքային տարրերով, կարող է լինել ռոզացեա, իսկ հաստ, հստակ եզրերով վահանիկները՝ փսորիազ։ Երբեմն այս վիճակները համակցվում են։ Մաշկաբանը գնահատում է ցանի տեղադրությունը, կիրառվող միջոցներն ու դեղերը և անհրաժեշտության դեպքում կատարում հետազոտություններ։ Պետք չէ ամեն ցան ինքնուրույն անվանել «սեբորեա»։

Երբ է հարկավոր բժշկական գնահատում՝ կոսմետիկ փորձարկումների փոխարեն

Դիմեք մաշկաբանի, եթե սա առաջին դրվագն է, ախտորոշումը կասկածելի է, ցանը արագ տարածվում է կամ սովորական խնամքը չի օգնում։ Մի հետաձգեք զննումը ուժեղ ցավի, թաց բորբոքված հատվածների, թարախային կեղևների, զգալի այտուցի կամ վարակի նշանների դեպքում։ Ջերմության և ընդհանուր վիճակի արտահայտված վատացման դեպքում շտապ օգնություն ստացեք։ Աչքի շրջանի ցանը, հատկապես աչքի ցավի, տեսողության փոփոխության կամ ուժեղ այտուցի հետ, պահանջում է արագ բժշկական գնահատում։ Սրանք սովորական թեթև թեփոտման նշաններ չեն։

Անսովոր ծանր, տարածուն կամ բուժմանը դժվար ենթարկվող սեբորեային դերմատիտի դեպքում բժիշկը կարող է անհրաժեշտ համարել գնահատել նաև ընդհանուր առողջության գործոնները, այդ թվում՝ իմունային վիճակը։ Դա չի նշանակում, որ հոնքերի սովորական թեփը ինքնին լուրջ հիվանդություն է ցույց տալիս։ Հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում նույնիսկ արտաքին դեղերի ընտրությունը համաձայնեցրեք բուժող բժշկի հետ. ուրիշի սխեման մի կրկնօրինակեք։

Ինչ է սովորաբար ներառում դեմքի բուժումը

Կետոկոնազոլով կամ ցիկլոպիրոքսով հակասնկային քսուքները հիմնական տարբերակներից են. դրանք ազդում են բորբոքային գործընթացի՝ Malassezia-ի հետ կապված բաղադրիչի վրա։ Ձևը, խտությունը, կիրառման հաճախականությունն ու տևողությունը կախված են կոնկրետ դեղից ու նշանակման ցուցումներից։ Սկզբում հնարավոր են ծակծկոց կամ գրգռում։ Արտահայտված բորբոքման դեպքում բժիշկը երբեմն կարճ ժամկետով ավելացնում է ցածր ուժգնության տեղային կորտիկոստերոիդ։ Դեմքին առանց բժշկի հսկողության ստերոիդային քսուք մշտապես մի կիրառեք․ հնարավոր են մաշկի բարակում, տեսանելի անոթներ, ստերոիդի հետ կապված ցան և այլ ախտորոշման քողարկում։

Սեբորեային դերմատիտի համար կետոկոնազոլի որոշ ձևերի վերաբերյալ ուղեցույցներում նշվում է 2–4 շաբաթ տևողությամբ կուրս։ Սա բժշկի հետ քննարկման կողմնորոշիչ է, ոչ թե բոլորի համար նույն նշանակումը. կարևոր են կոնկրետ միջոցի հրահանգն ու կիրառման հատվածը։ Եթե համաձայնեցված կուրսի ավարտին բարելավում չկա կամ վիճակը վատանում է ավելի շուտ, պետք է վերագնահատել ախտորոշումն ու բուժումը, ոչ թե ինքնուրույն ավելացնել դեղաչափը։

Որոշ մարդկանց համար քննարկվում են պիմեկրոլիմուսը կամ տակրոլիմուսը՝ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր, հատկապես զգայուն հատվածների կամ ստերոիդների կրկնակի կուրսերից խուսափելու անհրաժեշտության դեպքում։ Նշանակումը, կիրառման կարգն ու հնարավոր այրոցը քննարկեք բժշկի հետ. գրանցված ցուցումները տարբերվում են ըստ երկրի և դեղաձևի։ Որոշ երկրներում հասանելի են այլ միջոցներ, օրինակ՝ ռոֆլումիլաստի որոշակի դեղաձևը, բայց դա չի հաստատում դրա գրանցումը կամ հասանելիությունը Հայաստանում։ Մի փոխեք նշանակված դեղը նման անվանումով մեկ այլ միջոցով՝ առանց ազդող նյութը ստուգելու։

Ապացույցներն ավելի համոզիչ են ախտանիշների վերահսկման, քան մաշկի կրկնվելու հակումը վերջնական վերացնելու խոստման համար։ Հետազոտություններն ու մասնագիտական ուղեցույցները տարբերակում են սրացման բուժումն ու ախտանիշների բացակայության պահպանումը։ Ծրագիրը կախված է ծանրությունից, դեղի նկատմամբ արձագանքից և կրկնվելու հաճախականությունից։

Առավոտյան ու երեկոյան խնամքը գրգռված մաշկի դեպքում

Խնամքը թող լինի կանխատեսելի և պարզ՝ նուրբ լվացում առանց բույրի ու ուժեղ շփման, հարմար թեթև խոնավեցնող միջոց և հարմարավետ արևապաշտպան։ Տաք ջուրը, սպիրտով հարուստ միջոցները, բուրավետիչները, շերտազատող խոզանակները, թթուներն ու բազմաթիվ ակտիվ շիճուկները հաճախ ուժեղացնում են այրոցը։ Սեփական նախաձեռնությամբ դեմքին երկար մի թողեք թեփի դեմ շամպուն. ոչ բոլոր բաղադրություններն են հարմար զգայուն մաշկին ու աչքի շրջանին։ Երբեմն բժիշկը կարող է այդպես խորհուրդ տալ՝ հստակ ցուցումով։

Դիմահարդարումը հնարավոր է, եթե չի այրում և չի վատացնում վիճակը, բայց մի ծածկեք թաց բորբոքված հատվածները խիտ շերտով։ Հեռացրեք դիմահարդարումն առանց շփելու։ Բամբակյա սկավառակով ամեն թեփուկ «մինչև հարթություն» մաքրելու փորձը հաճախ ավելի տեսանելի է դարձնում բորբոքումը։ Նշանակված դեղի դեպքում պարզեք՝ այն կիրառվում է խոնավեցնողից և SPF-ից առաջ, թե հետո։

Երբ կարող է հանգստանալ մաշկը և ինչպես ապրել կրկնվող սրացումներով

Համապատասխան բուժման առաջին օրերին որոշ մարդկանց քորն ու կարմրությունը սկսում են մեղմանալ, սակայն թեփուկներն ու մաշկի երանգի փոփոխությունը կարող են ավելի ուշ անհետանալ. ընթացքը լուսանկարով կանխատեսել հնարավոր չէ։ Սրացման ժամանակ աշխատանքի վայրում կամ մոտիկից կարող են նկատվել թեփը և անհարթ նստած տոնային միջոցը։ Սա հիվանդության սոցիալական տեսանելիությունն է, ոչ թե միջամտությունից հետո վերականգնումը. աշխատանքից արձակուրդը, բոլոր հանդիպումներից հրաժարվելն ու սարքային սեանսները սովորաբար բուժման պարտադիր մաս չեն։

Օգտակար է կարճ նշումներ անել՝ ինչ փոխվեց սրացումից առաջ. ցուրտ, քնի պակաս, հուզական լարվածություն, նոր միջոց, շոգ կամ ուժեղ քրտնարտադրությո՞ւն։ Սրանք ինքնին պատճառ չեն ապացուցում, բայց կարող են օգնել խնամքը հարմարեցնել։ Սրացումները իսկապես կարող են կրկնվել. անհատական պահպանողական ռեժիմը հաճախ ավելի քիչ է գրգռում մաշկը, քան «ուժեղ» միջոցների մշտական փոփոխությունը։

Կրկին դիմեք բժշկին, եթե նշանակված միջոցն ուժեղ այրոց է առաջացնում, ցանը աճում է, բժշկի հետ համաձայնեցված ժամկետում արդյունք չկա կամ բուժումից անմիջապես հետո վիճակը կրկնվում է։ Ստերոիդային քսուքը սեփական նախաձեռնությամբ երկարացնելը՝ «մինչև կատարյալ լինի», լուծում չէ։ Երբեմն պետք է վերանայել ախտորոշումը, դեղաձևը կամ պահպանողական բուժումը, ոչ թե ընտրել ավելի ագրեսիվ միջոց։

Օգնո՞ւմ են պիլինգը, մաքրումը, լազերը կամ կոսմետիկայից հրաժարումը

Սեբորեային դերմատիտը բժշկական մաշկաբանության խնդիր է, ոչ թե սարքային «մաշկի նորացում»։ Երբ դեմքը կարմրած է, քորում է և թեփոտվում, մաշկային պատնեշը վնասող միջամտությունները կարող են ուժեղացնել անհարմարությունը։ Կայուն հանգիստ վիճակում ցանկացած կոսմետիկ միջամտություն քննարկվում է անհատապես՝ հաշվի առնելով դեղերը և սրացման հակումը. այն չի փոխարինում դերմատիտի բուժմանը։ Պետք չէ դեն նետել ամբողջ խնամքն ու ընդմիշտ հրաժարվել կոսմետիկայից. հեռացրեք ակնհայտ գրգռիչներն ու աստիճանաբար վերադարձրեք տանելի միջոցները։

Խորհրդակցությունից առաջ գրի առեք արդեն օգտագործած քսուքների, հատկապես ստերոիդների անունները և տվեք չորս հարց. ինչո՞ւ է ընտրվել հենց այս ախտորոշումը, ի՞նչ կիրառել սրացման ժամանակ և միջանկյալ շրջանում, ինչքա՞ն ու ո՞ր հատվածներին քսել դեղերը, ո՞ր նշանների դեպքում դադարեցնել և նորից դիմել։ Եթե բժիշկն առաջարկում է այստեղ նկարագրվածից այլ մոտեցում, ավելի կարևոր են նրա հիմնավորումն ու ձեր մաշկի զննումը, ոչ թե համացանցի ընդհանուր սխեմային համապատասխանելը։

Լավ նպատակ է՝ հարմարավետ մաշկ և հաջորդ դրվագի համար պարզ գործողությունների ծրագիր։ Պետք չէ յուրաքանչյուր թեփուկ վերացնել՝ մշտական գրգռման կամ ուժեղ դեղերով ինքնաբուժման գնով։