Խնամք Ջեսների պիլինգից հետո. թեփոտում և վերականգնում

Ջեսների պիլինգից հետո դեմքը կարող է թեթև կարմրել, իսկ մի քանի օր անց սկսել նկատելի թեփոտվել։ Այս շրջանում ամենակարևորը՝ մի՛ արագացրեք շերտազատումը և մի՛ վերադարձեք ակտիվ կոսմետիկային, քանի դեռ մաշկը չի ապաքինվել։ Մաքրեք միայն մասնագետի առաջարկած ձևով, կիրառեք նշանակված խոնավեցնող կամ պաշտպանիչ քսուքը, խուսափեք արևից և մի՛ պոկեք թեփուկները։ Բշտիկները, թրջվող հատվածները կամ ուժեղ ցավը չի կարելի պարզապես սպասելով անտեսել։

Համացանցային հուշաթերթիկները երբեմն հակասում են իրար․ մեկը խոստանում է, որ վաղը հետք չի լինի, մյուսը պահանջում է երկու շաբաթ տանը մնալ։ Երկուսն էլ կարող են անհարմար լինել ձեր դեպքում, քանի որ «Ջեսների պիլինգ» անվան տակ տարբեր ընթացակարգեր են կիրառվում։ Դասական բաղադրությունը միավորում է ռեզորցին, սալիցիլաթթու և կաթնաթթու, սակայն կան փոփոխված տարբերակներ։ Շերտերի քանակը, մաշկի նախապատրաստումը և տրիքլորքացախաթթվի (TCA) հետ համադրումը ևս փոխում են ազդեցության խորությունը։ Հետևաբար առաջին հարցն այն է, թե ինչ խորություն էր նախատեսված և ինչ արդյունք է գնահատել մասնագետը։

Ինչո՞ւ է խնամքը կախված պիլինգի խորությունից։

Մակերեսային պիլինգից հետո վերականգնումը հաճախ հիշեցնում է թեթև արևայրուկ․ չափավոր կարմրություն, չորություն, մանր կամ ավելի տեսանելի թեփոտում։ Եթե Ջեսների լուծույթն օգտագործվել է միջին խորության ազդեցությունից առաջ կամ համակցվել է TCA-ի հետ, կարող են լինել ուժեղ այտուց, կեղևներ, երկարատև զգայունություն և փաստացի վնասված մաշկի հատուկ խնամքի կարիք։ Լուսանկարից կամ հիշած շերտերի քանակից խորությունը վստահ որոշել հնարավոր չէ։

Մաշկաբանության ամերիկյան ակադեմիան թեթև և միջին խորության քիմիական պիլինգների համար ներկայացնում է ապաքինման տարբեր ուղենիշներ․ մոտավորապես 1–7 օր՝ մակերեսայինի, և 7–14 օր՝ միջին խորությանի դեպքում։ Սրանք միջամտությունների խմբերի, ոչ թե Ջեսների ցանկացած պիլինգի երաշխավորված ժամկետներն են։ Եթե բժիշկը նշանակել է թրջոցներ, որոշակի քսուք, վերահսկիչ այց կամ հակավիրուսային դեղ, այդ սխեման մի՛ փոխարինեք բլոգի ընդհանուր խորհրդով։

Առաջին ժամերը․ ինչո՞վ լվացվել և պե՞տք է լուծույթը հեռացնել։

Մի՛ առաջնորդվեք ուրիշի «անմիջապես լվա» կամ «մինչև առավոտ չդիպչես» խորհրդով։ Ջեսների դասական լուծույթը սովորաբար քիմիական չեզոքացում չի պահանջում, սակայն մասնագետը կարող էր հեռացնել մնացորդները։ Առաջին լվացման ժամանակը կախված է կոնկրետ բաղադրությունից և ընթացակարգից, հատկապես երբ այն համակցվել է մեկ այլ պիլինգի հետ։ Եթե հեռացել եք առանց պարզ ցուցումների, կապվեք միջամտության վայրի հետ։ Մի՛ փորձարկեք սոդա, քացախ կամ տնային «չեզոքացուցիչներ»։

Երբ լվացումը թույլատրվում է, սովորաբար նախընտրելի են մեղմ մաքրող միջոցը, հարմար ջերմաստիճանի ջուրն ու առանց շփելու թեթև չորացնելը։ Մի՛ օգտագործեք հղկող սպունգ, խոզանակ, մերսող սարք կամ ուժեղ շփում։ Եթե նույնիսկ ջուրը այրում է, կան բաց հատվածներ կամ դեմքն ավելի ուժեղ է ցավում, քան միջամտությունից անմիջապես հետո, խնամքը շարունակելուց առաջ բժշկին խնդրեք գնահատել վիճակը։

Քսուքը ևս մի՛ ընտրեք «որքան յուղոտ, այնքան բուժիչ» սկզբունքով։ Մակերեսային պիլինգի համար մասնագետը կարող է նշանակել սովորական խոնավեցնող քսուք, իսկ ավելի ուժեղ միջամտությունից հետո՝ որոշակի պաշտպանիչ քսուք և վնասված մաշկի խնամքի եղանակ։ Նույնիսկ վազելինը կամ մակերեսին թաղանթ ստեղծող քսուքը բոլոր դեպքերի համար չեն, հատկապես վարակի կասկածի դեպքում։ Եթե նոր միջոցից այրոցն ուժեղացել է, մինչև խորհրդակցությունը դադարեցրեք այն։

Ի՞նչ է սովորաբար տեղի ունենում վերականգնման օրերին։

Սա հնարավոր փոփոխությունների ուղեցույց է, ոչ թե պարտադիր թեփոտման ժամանակացույց։ Ոմանց մաշկը հեռանում է մանր փոշու նման, մյուսներինը՝ մեծ թեփուկներով, իսկ ոմանց մոտ ընդարձակ շերտազատում չկա։ Արձագանքի չափն ու տեսանելիությունը ինքնին ավելի լավ արդյունքի ապացույց չեն։ Վտանգավոր է լրացուցիչ թթուներով «ճիշտ թեփոտման» հասնելը։

Ինչպե՞ս խնամել թեփոտվող մաշկը և նվազեցնել մուգ բծերի վտանգը։

Թեփուկները կարող են կպչել մազերին, օձիքին կամ անձեռոցիկին։ Թեկուզ եզրը կարծես ազատ լինի, մի՛ քաշեք․ տակը կարող է դեռ բարակ ու խոցելի մաշկ լինել։ Կեղևների քերծումն ու պոկելը մեծացնում են վարակի, սպիների և հետբորբոքային հիպերպիգմենտացիայի՝ գրգռումից հետո պահպանվող մուգ բծերի վտանգը։ Եթե բերանի շուրջ թեփուկները խանգարում են ուտել կամ խոսել, մասնագետից ճշտեք ինչպես փափկեցնել դրանք՝ ինքնուրույն կտրելու կամ հանելու փոխարեն։

Դեմքը պաշտպանեք քամուց, չափազանց տաքությունից, դիմակի կամ շարֆի մշտական շփումից։ Նշանակված խոնավեցնող միջոցն օգտագործեք բժշկի առաջարկած հաճախականությամբ։ Եթե այն արագ ներծծվում է, իսկ չորությունը մնում է, հարցրեք սխեման փոխելու մասին՝ ինքնուրույն թթուներ կամ գովազդային «ուժեղ վերականգնող» հավաքածու ավելացնելու փոխարեն։

Արևապաշտպանությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները կարող են խորացնել բորբոքումից հետո գունային փոփոխությունները։ Մինչև մաշկի ապաքինվելը նախընտրեք ստվերը, ծածկող հագուստն ու լայնեզր գլխարկը։ Ամբողջական մաշկի վրա կիրառեք հարմար լայն սպեկտրի արևապաշտպան միջոց և դրսում թարմացրեք ըստ հրահանգի։ Եթե միջոցը ծակծկում է վնասված մակերեսը, մի՛ ստիպեք ձեզ դիմանալ․ բժիշկը կարող է այլընտրանք առաջարկել և սահմանափակել արևի տակ մնալը։

Ե՞րբ կարելի է տոնային միջոց քսել, մարզվել կամ սաունա գնալ։

Սոցիալական վերականգնումը երբեմն ավելի է անհանգստացնում, քան մաշկի զգացողությունը։ Թեթև մակերեսային պիլինգից հետո շպարը կարող է բավական վաղ թույլատրվել, իսկ միջին խորության դեպքում այն հաճախ հետաձգվում է մինչև պաշտպանիչ մակերեսի վերականգնումը։ AAD-ը միջին խորության պիլինգից հետո քողարկող կոսմետիկայի համար որպես ընդհանուր ուղենիշ նշում է 5–7 օր, սակայն որոշ ընթացակարգեր ավելի երկար դադար են պահանջում։ Մի՛ քսեք տոնային միջոց թրջվող վերքերին, բշտիկներին կամ խիտ կեղևներին։ Շպարը հաճախ ընդգծում է թեփոտումը՝ այն թաքցնելու փոխարեն։

Շոգ մարզասրահը, բաղնիքը, սաունան, տաք յոգան և լողավազանը ավելացնում են քրտինք, տաքություն, ծակծկոց և շփում։ Ակտիվ արձագանքի ընթացքում հետաձգեք դրանք․ ավելի խոր պիլինգից հետո վերադարձը թող հաստատի բժիշկը՝ ըստ ապաքինման։ Ստվերում կարճ զբոսանքն ու արևի տակ մեկ ժամ սրտային մարզումը նույն ծանրաբեռնվածությունը չեն։ Ընդհանուր առմամբ լավ զգալը դեռ չի նշանակում, որ էպիդերմիսը՝ մաշկի արտաքին շերտը, ամբողջությամբ պաշտպանված է։

Եթե սպասվում են լուսանկարահանում, ծովափնյա ուղևորություն կամ տոն, պիլինգը մի՛ նշանակեք դրանց անմիջապես նախօրեին։ Նույնիսկ բժշկական ապաքինումից հետո մաշկի երանգը, մնացորդային չորությունն ու շպարի հանդուրժողականությունը կարող են փոխվել։ Բնական տեսք ունենալու ցանկությունը լիովին համատեղելի է միջամտությունը հետաձգելու որոշման հետ։ Եթե աշխատանքը պահանջում է մշտական շփում և ուժեղ լուսավորություն, նախատեսեք ավելի ճկուն գրաֆիկ։

Ո՞ր սովորական միջոցներն առայժմ դադարեցնել։

Մինչև ապաքինումը սովորաբար բացառվում են ռետինոիդները, տնային թթվային պիլինգները, սկրաբները, սպիրտային տոնիկներն ու բենզոիլ պերօքսիդ պարունակող գրգռող պատրաստուկները։ Մաշկաբանը կասի վերադարձի հերթականությունը՝ հաշվի առնելով խորությունն ու առկա հիվանդությունը։ Եթե ռետինոիդը կամ այլ ակտիվ միջոցը պզուկների բուժման մաս է, դադարը համաձայնեցրեք նշանակող բժշկի հետ, այլ ոչ թե անորոշ ժամանակով ինքնուրույն դադարեցրեք բուժումը։

Նույն շաբաթը առանց բժշկական համաձայնեցման մի՛ պլանավորեք լազերային միջամտություն, մոմով մազահեռացում, միկրոասեղային բուժում կամ մաշկի այլ վնասող միջամտություն։ Գրգռող ազդեցությունները գումարվում են, նույնիսկ եթե առանձին-առանձին գովազդվում են որպես «թեթև»։ Բծերից խուսափելու համար մի՛ կիրառեք տնային սպիտակեցնող դիմակներ․ դրանցից առաջացած գրգռման վտանգը կարող է գերազանցել հնարավոր օգուտը։

Ի՞նչն է սպասելի, իսկ ի՞նչը չի կարելի վերագրել պարզապես պիլինգին։

Քիմիական պիլինգները կարող են առաջացնել գունային փոփոխություններ, վարակ և ավելի հազվադեպ՝ սպիներ։ Ռիսկը մասամբ կախված է ազդեցության խորությունից և մաշկի առանձնահատկություններից։ Հատկապես ուշադիր եղեք երկարատև կարմրության և նոր մուգ բծերի նկատմամբ, եթե հակված եք հիպերպիգմենտացիայի։ Անծանոթ մարդու լուսանկարով հնարավոր չէ որոշել՝ ձեր կեղևը «նորմա՞լ» է․ անհրաժեշտ են բաղադրության, խորության և փոփոխությունների ընթացքի տվյալները։

Եթե մաշկը մուգ է, ունեք մելազմա կամ նախկինում սպիներ են առաջացել։

Պիլինգից հետո պիգմենտացիայի փոփոխությունների վտանգը տարբեր մարդկանց մոտ տարբեր է, և ավելի մուգ մաշկային ֆոտոտիպերը հատկապես զգույշ պլանավորում են պահանջում։ Սա չի նշանակում, որ քիմիական պիլինգը բոլոր այդ մարդկանց արգելված է, բայց կարևոր է, որ մասնագետը փորձ ունենա բծերի գնահատման և հենց ձեր մաշկին համապատասխան խորության ընտրության մեջ։ Եթե պզուկից հետո բիծը ամիսներով պահպանվել է, պատմեք այդ մասին հաջորդ սեանսից առաջ և վերականգնման ընթացքում մեծ ուշադրություն դարձրեք արևապաշտպանությանը։

Ակտիվ հերպեսի, վարակի, դերմատիտի սրացման կամ վնասված մաշկի դեպքում կոսմետիկ պիլինգը կարող է անտեղի լինել։ Հերպեսի հակում ունենալիս բժիշկը կարող է գնահատել կանխարգելիչ հակավիրուսային բուժման անհրաժեշտությունը։ Մի՛ սկսեք հակավիրուսային դեղեր ուրիշի սխեմայով․ անհրաժեշտությունն ու դեղաչափման կարգը կախված են խորությունից և ձեր պատմությունից։ Ցավոտ բշտիկները մի՛ ծածկեք տոնային քսուքով, դիմեք բժշկական օգնության։

Եթե Ջեսների պիլինգն արդեն արվել է հղիության, կրծքով կերակրման, համակարգային դեղեր ընդունելու կամ մեկ այլ վերջին միջամտությունից հետո, բուժող բժշկին ասեք ճշգրիտ օրը և կիրառված բաղադրությունը։ Մի՛ դատեք անվտանգության մասին միայն «մակերեսային» բառից։ Հետագա միջամտություններից առաջ պետք է քննարկել անհատական հակացուցումներն ու տեղեկացված համաձայնությունը, ոչ միայն գեղեցիկ լուսանկարները։

Ինչպե՞ս պատրաստվել հաջորդ անգամ, եթե ապաքինումը դժվար է եղել։

Պահեք ցուցումները և գրանցեք՝ երբ սկսվեց թեփոտումը, ինչն օգնեց, որ միջոցներն այրում էին և արդյոք եղան անսովոր ախտանիշներ։ Վերահսկիչ այցին հարցրեք՝ պիլինգը մակերեսայի՞ն էր, թե՞ միջին խորության, TCA կիրառվե՞լ էր, արժե՞ նվազեցնել ինտենսիվությունը կամ ընտրել այլ մեթոդ։ Դուք պարտավոր չեք կրկնել նույն ընթացակարգը միայն այն պատճառով, որ վճարել եք կուրսի համար կամ ձեզ խոստացել են կատարյալ հարթություն։

Եթե նպատակը պզուկների կամ մաշկի երանգի թեթև անհարթության նվազեցումն է, երբեմն ավելի օգտակար են շարունակական բուժումն ու արևապաշտպանությունը, քան կրկնվող ուժեղ գրգռումները։ Արտահայտված սպիների և խորը կնճիռների դեպքում մակերեսային շերտազատման հնարավորությունները սահմանափակ են։ Համեմատեք սպասվող օգուտը այն իրական օրերի հետ, երբ պատրաստ չեք տեսանելի թեփոտման կամ արտաքին տեսքի փոփոխության։

Ի՞նչ հարցնել մասնագետին մինչև տուն գնալը։

1. Կոնկրետ ի՞նչ բաղադրություն է կիրառվել՝ դասական, փոփոխված, TCA-ո՞վ, թե՞ առանց դրա։
2. Ինչպիսի՞ խորություն է ստացվել, և ի՞նչ ապաքինման նշաններ են սպասելի իմ դեպքում։
3. Ե՞րբ և ինչո՞վ լվացվել, ինչպե՞ս քսել կրեմը, պե՞տք են թրջոցներ կամ վիրակապ։
4. Ե՞րբ կարելի է շպարվել, մարզվել, լողալ և վերադառնալ ռետինոիդին կամ պզուկների բուժմանը։
5. Ո՞ր փոփոխությունների դեպքում պետք է հայտնել նույն օրը, և ո՞ւմ կարելի է դիմել աշխատանքային ժամերից դուրս։
6. Պե՞տք է վերահսկիչ այց, և պիգմենտացիայի դեմ ի՞նչ պաշտպանություն է հարմար իմ մաշկին։

Գրավոր պատասխաններն օգնում են հանգիստ վերաբերվել սովորական չորությանը և արագ գործել անսովոր արձագանքի դեպքում։ Ձեր մաշկը պարտավոր չէ ուժեղ թեփոտվել՝ արդյունք ապացուցելու համար․ առանց նոր վնասման ապաքինումն ավելի արժեքավոր է, քան շերտազատվող մաշկի տպավորիչ լուսանկարը։

Լրացուցիչ հարցեր

Ինչո՞ւ են պիլինգից հետո որոշ հատվածներ մգանում մինչև թեփոտվելը։

Սա կարող է լինել վերականգնման ընթացքում մակերեսային շերտի ժամանակավոր փոփոխություն, սակայն միայն տեսքից հնարավոր չէ բացառել պիգմենտացիան կամ բարդությունը։ Մի՛ փորձեք թթուներով բացեցնել բծերը․ եթե դրանք արագ մգանում են, ցավ կա կամ գույնը մնում է ապաքինումից հետո, դիմեք մաշկաբանի։

Պե՞տք է նոր բարձի երես օգտագործել։

Մաքուր, փափուկ բարձի երեսը նվազեցնում է ավելորդ կեղտոտումն ու շփումը, բայց չի փոխարինում նշանակված խնամքը։ Ավելի կարևոր են կեղտոտ ձեռքերով դեմքին չդիպչելը, կեղևները չպոկելը և մասնագետի ցուցումներին հետևելը։

Աղբյուրներ

• Մաշկաբանության ամերիկյան ակադեմիա․ քիմիական պիլինգի հարցեր
• DermNet․ քիմիական պիլինգներ
• NCBI StatPearls․ մաշկի քիմիական պիլինգ
• Cleveland Clinic․ քիմիական պիլինգներ
• U.S. Dermatology Partners․ պիլինգի խնամք
• GlyMed Plus․ Ջեսների կոնկրետ արտադրանքի բաղադրություն
• O’Connor et al.: Chemical peels — review of current practice (Jessner solution and neutralization)