Դեմքի լիպոֆիլինգ. սեփական ճարպով ծավալի վերականգնում

Երբեմն չեք ուզում «ուրիշ դեմք», այլ ցանկանում եք վերադարձնել այտերի կամ քունքերի պակասած մեղմ ծավալը։ Դեմքի լիպոֆիլինգը սեփական ճարպով վիրահատական ծավալի լրացում է․ ճարպը վերցվում է մարմնի այլ գոտուց, մշակվում ու փոքր բաժիններով ներարկվում դեմքի ընտրված հատվածներում։ Մի մասը պահպանվում է, մյուսը ներծծվում։ Ոչ վերջնական ծավալը, ոչ արդյունքի տևողությունը ճշգրիտ երաշխավորել հնարավոր չէ։ Սա պարզապես «բնական ֆիլլեր» չէ․ ապաքինման երկու գոտի կա՝ դեմքը և դոնոր հատվածը։

Լիպոֆիլինգը կարող է մեղմացնել փոսվածքները, փոխել փափուկ ուրվագծերը կամ լրացնել հյուսվածքի տեղային պակասը։ Բայց չի վերացնում զգալի կախված մաշկը, չի փոխում ոսկրային համամասնությունները և չի երաշխավորում համաչափություն։ Երբեմն ավելի ճիշտ են այլ փոքր շտկումը, փոփոխության պատճառի հետազոտումը կամ ոչինչ չանելը։ Նախ տարբերեք ձեր նպատակը՝ ծավա՞լ, մաշկի որա՞կ, առաձգականությո՞ւն, թե՞ հյուսվածքի բարձրացում։

Ինչո՞ւ արդյունքը կախված չէ միայն ներարկված ճարպի քանակից։

Երեք հիմնական փուլ կա։ Փոքր անցքերով վիրաբույժը սահմանափակ ճարպ է վերցնում, հաճախ որովայնից, ազդրերից կամ այլ հարմար գոտուց։ Այնուհետև ընտրված մեթոդով առանձնացնում է հեղուկի և այլ բաղադրիչների մի մասը։ Վերջում ճարպի փոքր չափաբաժինները ներարկում է նախապես ընտրված շերտերում և կետերում։ Կենսունակ բջիջներին անհրաժեշտ է հարակից հյուսվածքներից արյունամատակարարում։

Ամբողջ ճարպը չի պահպանվում։ Սկզբնական ծավալը ներարկված հյուսվածքի և այտուցի գումարն է, և հետո երկուսն էլ նվազում են։ Մնացած ճարպը կարող է երկար պահպանվել, բայց քանակը, տեղը և հետագա փոփոխությունները կախված են անատոմիայից, տեխնիկայից, հյուսվածքների սնուցումից, քաշի տատանումներից ու հետևման ժամկետից։ Կրկնակի շտկման մասին որոշեք ապաքինումից հետո, ոչ թե միայն այն պատճառով, որ երկրորդ շաբաթում դեմքն առաջին օրից փոքր է թվում։

Հետազոտությունները ցույց են տալիս մեծ փոփոխականություն։ Դեմքի ճարպի փոխպատվաստման՝ 2020 թվականին առցանց հրապարակված մետավերլուծությունում պահպանման գնահատականները տարբերվել են՝ կախված չափման մեթոդից ու դիտարկման ժամանակից։ Միջին տոկոսը չի կարող ներարկված միլիլիտրներից կանխատեսել ձեր դեմքի ապագա ձևը։ «Ամբողջ ճարպը հաստատ հավերժ կմնա» խոստումն էլ գիտական հիմք չունի։

Սեփական ճարպը խուսափում է օտար նյութերի հետ կապված որոշ խնդիրներից, սակայն չի դարձնում միջամտությունն ինքնաբերաբար անվտանգ։ Այն կարող է անհավասար տեղավորվել, պինդ հատվածներ առաջացնել կամ ամբողջությամբ չպահպանվել։ Սա տարբերվում է ամենօրյա խնամքից ու փոքր ոչ վիրահատական ներարկումներից։

Դեմքի ո՞ր փոփոխություններին կարող է օգնել լիպոֆիլինգը։

Այտոսկրերի ձևը, բերանի անկյունները, աչքի տակ փոսվածքը և քունքերը կախված են ոսկրերից, կապաններից, մաշկից ու փափուկ հյուսվածքներից։ Դեմքի «նիհարած» տեսքը կարող է առաջանալ ծավալի կորստից, հյուսվածքների իջեցումից, մաշկի առաձգականության նվազումից կամ մի քանի պատճառից։ Ճարպ ավելացնելն օգնում է դրանց միայն մի մասին։

Հաճախ քննարկվում են այտերը, քունքերը և առանձին փոսվածքները, բայց յուրաքանչյուր գոտու անվտանգությունը կախված է անոթային անատոմիայից։ Ճակատը, քթի արմատը, աչքի շրջանն ու քունքերը սովորական ներարկման տեղեր չեն․ այստեղ հնարավոր են ծանր անոթային բարդություններ։ Համապատասխան վիրաբուժական պատրաստվածությամբ բժիշկը պետք է որոշի՝ արդյոք ներարկել, որտեղ և որ շերտերում։

Նիհարելու մտադրությունը կամ հաճախ փոփոխվող քաշը դժվարացնում են ծավալի կանխատեսումը․ փոխպատվաստված ճարպը կենդանի հյուսվածք է, ոչ անշարժ իմպլանտ։ Շատ քիչ հարմար դոնոր ճարպը սահմանափակում է միջամտությունը։ Նախկին ֆիլլերները կարող են փոխել սկզբնական ուրվագիծը և դժվարացնել անհրաժեշտ ծավալի գնահատումը․ դրանց մասին ասեք բժշկին։

Կարո՞ղ է արդյունքը շրջապատի համար աննկատ մնալ։

Բնականությունը միլիլիտրներով չի չափվում։ Կարևոր են մեղմ անցումներն ու դեմքի տեսքը խոսելիս և ժպտալիս։ Չափից ավելի կամ անհավասար ճարպը կարող է տալ անհարթություններ, այտուց կամ անսովոր կլորություն, իսկ վատ պահպանումը՝ թույլ փոփոխություն։ «Ավելի մեղմ անցում» և «զգալիորեն լիքը այտեր» տարբեր նպատակներ են ու տարբեր պլան են պահանջում։

Վաղ լուսանկարները այտուց ունեն և վերջնական արդյունք չեն ցույց տալիս։ Խնդրեք ամիսներ անց արված համադրելի նկարներ՝ նույն լույսով, անկյունով, քաշով, դիմախաղով և առանց զտիչների։ Ուրիշների իսկական արդյունքներն էլ ձեր անատոմիայի խոստում չեն։ Քննարկեք՝ ինչն է չափազանց մեծ ծավալ, և որքան հեշտ կամ դժվար է այն շտկել։

Լիպոֆիլինգն ամբողջությամբ հետադարձելի չէ․ պահպանված ճարպը մնում է, իսկ հեռացումը կամ վերաբաշխումը կարող է բարդ լինել։ Միաժամանակ վաղ լրացուցիչ ծավալը կարող է նվազել։ Երբեմն աստիճանական, զգույշ պլանն ու հետագա գնահատումն ավելի լավ են, քան մեկ անգամից շատ արտահայտված արդյունքը։

Լիպոֆիլի՞նգ, թե՞ հիալուրոնաթթվային ֆիլլեր՝ ինչպե՞ս ընտրել։

Երկուսն էլ ծավալ են ավելացնում, բայց «սեփական հյուսվածք» և «առանց վիրահատության» խոսքերը բավարար չեն ընտրության համար։ Հիալուրոնաթթվային ֆիլլերին ճարպի վերցում պետք չէ․ ազդեցությունն ու տևողությունը կախված են կոնկրետ միջոցից ու տեղից։ Որոշ պատրաստուկներ բժիշկը կարող է ֆերմենտով լուծել համապատասխան ցուցումով, բայց ոչ բոլոր բարդությունները, հատկապես անոթայինները, հեշտ են հետադարձելի։ Լիպոֆիլինգին պետք է վիրահատական ճարպի վերցում և առանձին ապաքինում, սակայն պահպանված հյուսվածքը կարող է երկար մնալ։

Մաշկի որակին ուղղված սարքային մեթոդները իրական ծավալի պակաս չեն լրացնում։ Իսկ Բիշայի բարձիկների հեռացումը հակառակն է՝ նվազեցնում է խորքային այտային ծավալը և փոսվածքներ չի լրացնում։ Հյուսվածքի զգալի իջեցումը պահանջում է վիրահատական ձգման առանձին քննարկում։ Եթե փոփոխության տպավորությունն առաջանում է լույսից, քաշից կամ ժամանակավոր այտուցից, երբեմն ավելի լավ է ոչինչ չավելացնել։

Ինչպե՞ս են անցնում առաջին շաբաթները՝ դեմքի և դոնոր գոտու համար։

Անզգայացումը և հսկողությունն ընտրում են միջամտության ծավալից ելնելով։ Դոնոր հատվածը կարող է անհարմար լինել նույնքան, որքան դեմքը․ հնարավոր են կապտուկ, այտուց, զգայունություն, փոքր ծակման հետքեր և երբեմն նշանակված կոմպրեսիոն հագուստ։ Դեմքի սկզբնական այտուցը կարող է ծածկել իրական ուրվագիծը։

NHS-ի տեղեկությամբ՝ վիրահատական ճարպի փոխպատվաստումից հետո այտուցն ու կապտուկները կարող են տևել մի քանի շաբաթ, իսկ վերջնական ծավալի գնահատումը՝ ամիսներ։ Սա տարբեր միջամտությունների ընդհանուր տեղեկություն է, ոչ դեմքի համար երաշխավորված ժամկետ։ Տեսախցիկով աշխատելիս հարցրեք՝ երբ հնարավոր կլինի ծածկել կապտուկները, երբ թույլատրվում է շպարել ծակման տեղերը և որքան նկատելի կլինի այտուցը խոսելիս։

Առանց վիրաբույժի թույլտվության մի մերսեք կամ տաքացրեք հատվածները, սաունա մի գնացեք և ինտենսիվ մարզումներ մի սկսեք։ Սեղմման, քնելու դիրքի, մաքրման ու խնամքի ցուցումները պետք է անհատական լինեն։ Տուն վերադառնալուց առաջ ճշտեք անզգայացումից հետո մեքենա վարելու սահմանափակումն ու ուղեկցողի կարիքը։

Ի՞նչ կարող է սխալ լինել՝ պնդացումներից մինչև անոթային բարդություններ։

Սպասվող ժամանակավոր երևույթներն են այտուցը, կապտուկը և ցավոտությունը։ Հնարավոր են նաև վարակ, արյունահոսություն, սերոմա (հեղուկի կուտակում), անհավասար պահպանում, չափից շատ կամ քիչ ծավալ, անհամաչափություն, պինդ հանգույցներ, յուղային կիստաներ, ճարպային նեկրոզ (հյուսվածքի մահ), դոնոր գոտու հետքեր ու կրկնակի վիրահատություն։ Պնդացումը պարտադիր չէ ծանր լինի, բայց պատճառը և բուժումը որոշում է բժիշկը, ոչ տնային մերսումը։

Դեմքի անոթի մեջ պատահաբար հայտնված ճարպային մասնիկները կարող են այն խցանել՝ առաջացնելով կուրություն կամ ինսուլտ։ Համակարգված վերանայումներում նման դեպքեր են նկարագրված, հատկապես ճակատի և քունքերի ներարկումներից հետո։ Դրանց ճշգրիտ հաճախականությունը հնարավոր չէ հաշվարկել միայն բարդությունների հրապարակված դեպքերից․ այդ նյութերը չունեն բոլոր միջամտությունների համեմատելի ընդհանուր թիվ։

Ներարկման ընթացքում կամ հետո տեսողության հանկարծակի վատացումը կամ կորուստը, անսովոր ուժեղ գլխացավը, մարմնի մի կողմի թուլությունը կամ թմրածությունը, խոսքի խանգարումը կամ հանկարծակի անսովոր ցավը պահանջում են անմիջապես շտապօգնություն։ Ասեք՝ ինչ միջամտություն է կատարվել և երբ։ Արագ աճող այտուցը, շնչահեղձությունը, կրծքավանդակի ցավը կամ ուշագնացությունը նույնպես արտակարգ նշաններ են։ Ջերմության, ծակման տեղից արտադրության, աճող ցավի կամ կարմրության դեպքում արագ կապվեք վիրաբույժի հետ։

Կարևոր են համապատասխան վիրաբուժական պատրաստվածությունը, անոթային անատոմիայի իմացությունը, հիմնավորված տեխնիկան, ստերիլությունը, վերահսկումը և արտակարգ իրավիճակին իրական արձագանքելու հնարավորությունները։ «Ձեր ճարպն է, ուրեմն ռիսկ չկա» պնդումը զգուշացնող նշան է։

Ե՞րբ է ճիշտ հետաձգել միջամտությունն ու նախ պարզել փոփոխության պատճառը։

Դեմքի արագ, հատկապես միակողմանի ծավալի փոփոխությունը, ցավը, մկանային թուլությունը կամ անսովոր այտուցը նախ բժշկական ախտորոշում են պահանջում։ Վիրաբույժը պետք է գնահատի առողջությունը, դեղերն ու հավելումները, արյունահոսության հակումը, ծխելը, ապաքինումը, նախկին վիրահատություններն ու ներարկումները։ Ակտիվ վարակը կամ չկառավարվող հիվանդությունը կարող են պահանջել հետաձգում։ Հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ պլանային էսթետիկ վիրահատությունը սովորաբար ողջամիտ է հետաձգել։

Հարմար դոնոր ճարպի պակասը, անկայուն քաշը, բարակ մաշկը և կատարյալ համաչափության պահանջը նույնպես ազդում են ընտրության վրա։ Այտերից ճարպ հեռացնելը և այլ տեղ ավելացնելը երկու առանձին ռիսկ ունեցող վիրահատություններ են, ոչ պարզապես «ավելորդ ճարպի տեղափոխում»։ Տարիքն ինքնին արդյունքը չի որոշում, բայց հյուսվածքների վիճակն ու ծավալի կորստի ընթացքը կարևոր են։

Առանձին քննարկեք արյան մակարդելիության վրա ազդող դեղերն ու քրոնիկ հիվանդությունները։ Ինքնուրույն մի դադարեցրեք հակամակարդիչները, սրտային, հակաբորբոքային կամ այլ մասնագետի նշանակած դեղերը․ փոփոխության համար անհրաժեշտ է նշանակող բժշկի համաձայնությունը։ Եթե վստահ չեք, երկրորդ խորհրդակցությունն առանց անմիջապես համաձայնելու լիովին ողջամիտ է։

Ինչ հարցերի պատասխան պահանջել համաձայնությունից առաջ

1. Որտե՞ղ է իրական ծավալի կորուստը, իսկ որտե՞ղ՝ հյուսվածքի իջեցումը, պիգմենտացիան կամ այտուցը, որը ճարպը չի շտկի։
2. Ինչո՞ւ լիպոֆիլինգ, ոչ փոքր շտկում կամ միջամտությունից հրաժարում։ Ո՞ր փոփոխությունն է բավարար։
3. Որտեղի՞ց կվերցնեք ճարպը, ի՞նչ հետքեր կմնան և ինչպե՞ս խնամել դոնոր գոտին։
4. Ո՞ր անատոմիական գոտիներում և շերտերում է լինելու ներարկումը։ Ո՞ր բարձր անոթային ռիսկով տեղերից եք խուսափում կամ այլ մոտեցում կիրառում։
5. Ինչպե՞ս եք բացատրում պահպանման անորոշությունը, անհարթությունները և հնարավոր երկրորդ միջամտությունը։ Ե՞րբ գնահատել արդյունքը։
6. Ո՞վ է իրականացնում անզգայացումը, որտե՞ղ է վիրահատությունը և ինչպե՞ս եք արձագանքում անոթային արտակարգ իրավիճակին։
7. Ե՞րբ կարող եմ աշխատել տեսախցիկի առաջ, մարզվել, ճանապարհորդել և շպարվել։ Ի՞նչ հսկողություն կա և ո՞ւմ զանգել։
8. Ի՞նչ է ներառում գրավոր նախահաշիվը՝ վերցնում, մշակում, անզգայացում, հաստատություն, վերահսկում, բարդությունների բուժում և կրկնակի շտկում։

Մասնագետին մի ընտրեք «մեկ միջամտությամբ երկար արդյունք» խոստումով կամ շքեղ լուսանկարներով։ Խնդրեք համադրելի, առանց զտիչների, բավարար ապաքինումից հետո արված նկարներ և իրական սահմանափակումներ։ Լավ վիրաբույժը կարող է առաջարկել նախ հետազոտվել, ընտրել մեղմ տարբերակ կամ ոչինչ չանել։ Ռիսկերը հասկանալուց հետո որոշումը ձերն է։

Եվս երկու գործնական հարց

Ի՞նչ է լինում փոխպատվաստված ճարպին, եթե քաշս փոխվում է։

Պահպանված ճարպը կենդանի հյուսվածք է, և քաշի փոփոխությունը կարող է փոխել դրա ծավալը։ Ազդեցությունը անհատական է, ուստի նախապես գնահատեք քաշի կայունությունը։

Կարելի՞ է նախկինում վերցված ճարպը կրկին օգտագործել կամ պահել։

Մշակման, պահպանման և կրկնակի օգտագործման անվտանգությունն ու թույլատրելիությունը կախված են բժշկական արձանագրություններից և տեղական կանոններից։ Մի ենթադրեք, որ ճարպը կարելի է ազատ պահել․ հարցրեք վիրաբույժին ու հաստատությանը։

Աղբյուրներ և լրացուցիչ ընթերցանություն

• NHS — Surgical fat transfer
• American Society of Plastic Surgeons — Fat injections
• Cleveland Clinic — Fat Injection
• Volume Retention After Facial Fat Grafting — systematic review
• Complications Associated with Facial Autologous Fat Grafting — systematic review
• Facial Fat Grafting — critical review